ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚਾਰ 41, 16.09.2026
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਲੰਘਣਾ ਵਿੱਚ CITES ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ # UNCBD COP 17 ਪਰਦਾ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲਾ
ਮਾਲਿਨੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ
ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਰਨੀਓ / ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਜਾਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਓਰੰਗੁਟਾਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣਿਆ। ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ ਚੀਕ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਬਣ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਖੌਤੀ ਐਂਕਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਕਿੱਥੋਂ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਭਟਕਦੇ ਬੱਚੇ ਓਰੰਗ ਕਿੰਨੇ 'ਹਜ਼ਾਰਾਂ' ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣਗੇ।
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਗ੍ਰੇ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰਬੈਕ ਗੋਰਿਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹਾਸਾ ਵਿੱਚ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਂਦਰ' ਵਜੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਵਰਗੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਈ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਾਥੀ, ਬਾਘ, ਤੇਂਦੁਏ, ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੇਂਦੁਏ, ਮੋਰ, ਕਾਕਾਟੂ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਿੱਛ, ਧੱਬੇਦਾਰ ਹਿਰਨ, ਮਕਾਓ, ਸਟਾਰਟ ਕੱਛੂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਜਗਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ (ਗੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ) ਬੋਅ ਵਰਗੇ ਪੰਛੀ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਦੌਰੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਵਰਗੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਰਹੱਦੀ ਗਸ਼ਤ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੜੇ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰੋਂ, ਤਸਕਰ — ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵਾਪਰੀ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਘਟਨਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ — ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਂਦਰਾਂ (ਏਪਸ) ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਅਕਸਰ, ਅਜਿਹੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੰਛੀ ਸਰਕਸ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਨਿੱਜੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਚਿੜੀਆਘਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਮੁੜ-ਵਸੇਬਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਸੂਮ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਖੇਤਰੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ, 14 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਗਵਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਂ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਦੇ ਬੱਚੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੀਘਾ (Digha) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਵੱਲ ਲਿਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ (ਜੋ ਕਿ ਬਾਲਾਸੋਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਬੱਚੇ ਲਾਵਾਰਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ)। ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ/ਤਸਕਰੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੀਘਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਟਲ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਲਿਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਲਕੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ (ਟ੍ਰੇਲ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰਗਣਿਆਂ (ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡਾਂ) ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ 9ਵੇਂ ਜਾਂ 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਭੇਜਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਪਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ / ਗੈਰ-ਮੂਲ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ... ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ 'ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ' ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਵੰਤਾਰਾ ਜਾਂ ਗਣਪਤੀ ਸਚਿਤਾਨੰਦ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਮਦਰਾਸ ਮਗਰਮੱਛ ਟਰੱਸਟ ਬੈਂਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਗਾ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ MCBT ਦਾ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਜਾ ਹੈ। ਪਰ ਵੰਤਾਰਾ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਇੱਕ 'ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ' ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਚਿੜੀਆਘਰ ਜੀਵਨ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੂਜਾ ਗਣਪਤੀ ਸਚਿਤਾਨੰਦ ਆਸ਼ਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਮਕੌਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਯਕੀਨਨ ਵੰਤਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ CITES ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਖਮੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਣਪਤੀ ਸਚਿਤਾਨੰਦ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇਣਾ ਕਿੰਨਾ ਆਸਾਨ ਸੀ ਜੋ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਮਕਾਓ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।
ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਗੈਰ-ਮੂਲ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਕਾਨੂੰਨਾਂ / ਜੰਗਲ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਖੋ ਨਿੱਜੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ / ਵਪਾਰਕ ਚਿੜੀਆਘਰਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਮੂਲ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਕਾਓ, ਕਾਕਾਟੂ, ਓਰੰਗੁਟਾਨ, ਸਨੋ ਲੈਪਰਡ ਆਦਿ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।...ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ।
ਇਹ CITES ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਮੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'CITES' (ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤਾ) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕੁਤਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ 'ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ 1972' ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਖਾਮੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ 'ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ 1972' ਦੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਤੀ, ਕੁਰਕੀ, ਅਪਰਾਧਾਂ, ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 2022 ਦਾ ਐਕਟ ਹੁਣ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਦੇ ਬੱਚੇ—ਨੂੰ 'ਸ਼ਡਿਊਲ 1' (ਅਨੁਸੂਚੀ 1) ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ, ਬਰਫੀਲੇ ਚੀਤੇ (ਸਨੋ ਲੈਪਰਡ), ਮੋਰ ਜਾਂ ਮਗਰਮੱਛ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਓਰੰਗੁਟਾਨਾਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਰੋਤ (ਜੈਨੇਟਿਕ ਪੂਲ) ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮੈਂ ਕਸਟਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (NGOs) ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਮਲੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਕੜੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀਆਂ।
ਸੰਭਾਵਨਾ 1: ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੂਰਵ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ (ਟ੍ਰੌਲਰ) ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟੁਕੜੀ (marine corps) ਦੁਆਰਾ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ NGO ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਕਿ ਕਸਟਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।
ਸੰਭਾਵਨਾ 2: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਸਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਤੱਟ ਨੇੜੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ 'ਕਾਰਗੋ' (ਜਾਨਵਰ) ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਭਾਵਨਾ 3: ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਅਮਲਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਟਾਫ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ੀ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿੱਚ 'ਬੈਕ-ਚੈਨਲ' (ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ) ਕੜੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਸੰਕੇਤ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਿੜੀਆਘਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਤਾਂ ਹਾਸਲ ਹੈ ਪਰ ਕੋਈ CITES ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੰਭਾਵਨਾ 4: ਪੂਰਬੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ (ਪੋਰਸ) ਹਨ। ਓਰੰਗੁਟਾਨ ਦੇ ਇਹ ਬੱਚੇ ਸ਼ਾਇਦ ਮਲੇਸ਼

Comments
Post a Comment