మిడ్‌వీక్ మ్యూజింగ్స్ 40, 9.09.26

లాల్‌బాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్స్ ఎందుకంత ముఖ్యమైనది?

సెప్టెంబర్ 09, 2026

రచన: మాలిని శంకర్

డిజిటల్ డిస్కోర్స్

బెంగళూరులోని లాల్‌బాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్స్ ఒక అభివృద్ధి వాగ్దానం వల్ల ముప్పును ఎదుర్కొంటోంది. ఈ పవిత్రమైన ఉద్యానవనంలోని సకల జీవరాశులను ప్రమాదంలో పడేసే తిరోగమన సాంకేతికత ఇది. ఉత్తర బెంగళూరు నుండి దక్షిణ బెంగళూరులోని ఎలక్ట్రానిక్స్ సిటీకి ప్రయాణ సమయాన్ని తగ్గించే లక్ష్యంతో చేపట్టిన ఒక సొరంగ ప్రాజెక్టు కోసం, లాల్‌బాగ్‌లోని కొంత భాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని, ధ్వంసం చేయాలని కర్ణాటక ప్రభుత్వం కోరింది.

లాల్‌బాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్స్, బెంగళూరు నగర నడిబొడ్డున ఉన్న 240 ఎకరాల (97.12 హెక్టార్ల) విలువైన ఒక జీవనాధారం. ఇది ఏడాది పొడవునా ప్రియమైన బెంగళూరు యొక్క ఉప పర్వత ప్రాంతపు ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. లాల్‌బాగ్‌కు ఎందరికో సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత, చారిత్రక మరియు పురావస్తు ప్రాముఖ్యత, భౌగోళిక మరియు భూగర్భ శాస్త్ర ప్రాముఖ్యత, వాతావరణ శాస్త్ర ప్రాముఖ్యత, పర్యావరణ మరియు వృక్షశాస్త్ర విలువ అనంతంగా ఉన్నాయి.

ఇది ఒక వృక్ష శాస్త్ర స్వర్గం అని వెస్ట్ గేట్‌పై కన్నడ భాషలో స్వాగతం పలకడం ద్వారా “ఇది మొక్కకాశి, కై ముగించు లోపల బన్ని” అని వర్ణించబడింది. – “ఈడు సస్యకాశి కియీ ముగిదు ఒల్లగే బన్ని” అంటే ‘ఇది పవిత్రమైన ఉద్యానవనం, దయచేసి వినయంతో, చేతులు జోడించి, భక్తితో లోపలికి రండి’.

లాల్‌బాగ్ ఒక జీవ స్వర్గం. ఇది దాదాపు 2000 రకాల దేశీయ మరియు విదేశీ వృక్షాలకు, భూమిపై, చెట్లపై మరియు నీటిలో నివసించే పక్షులకు, హెర్బేరియంలకు, ఆర్కిడేరియాలకు, ఒక జపనీస్ రాక్ గార్డెన్‌కు, ఒక బోన్సాయ్ గార్డెన్‌కు, ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి పుష్ప ప్రదర్శన నిర్వహించే ఒక గ్లాస్ హౌస్‌కు, ఇకెబానా తరగతులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తుంది. లాల్‌బాగ్ పెన్షనర్ల స్వర్గానికి ఒక ప్రతిరూపం, ఇది బెంగళూరు వాసుల ప్రజారోగ్య ప్రమాణానికి ఎంతో దోహదపడింది. బెంగళూరులోని లాల్‌బాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్స్ వల్ల, ఇక్కడ ఎంతో స్వచ్ఛమైన గాలి, తక్కువ కార్బన్ డయాక్సైడ్, మరియు ముఖ్యంగా జాగింగ్, వాకింగ్ చేసేవారికి వినోద ప్రదేశం అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఒకవేళ లాల్‌బాగ్‌ను నిర్మానుష్యంగా వదిలేస్తే, యోగా సాధకులు మరియు క్రమం తప్పకుండా నడిచేవారు తమ ఆరోగ్యాన్ని, ఫిట్‌నెస్‌ను కోల్పోతారు.

ర్ణాటక ప్రభుత్వ ఉద్యానవన శాఖ ఆధ్వర్యంలో, అవసరమైన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు ద్వారా ఇది స్థాపించబడటం వలన, ప్రపంచంలోని సుదూర మరియు సమీప ప్రాంతాల నుండి విత్తనాలు, శంకువులు మరియు మొక్కలను దిగుమతి చేసుకోవడానికి CITES యొక్క చట్టపరమైన నిబంధనలు వర్తించాయి. ఉదాహరణకు: ఇండోనేషియా నుండి పసుపు తామర, తీగలు, జపాన్ నుండి మందార, హవాయి నుండి ఇతర అలంకార మొక్కలు, మడగాస్కర్ నుండి బొంబాక్స్ చెట్లు, దక్షిణ అమెరికా నుండి తాటి చెట్లు, యూకే నుండి గడ్డి, భారత ఉపఖండం వెలుపల నుండి వెదురు రకాలు, అగ్నిపర్వత శిఖరాల నుండి కాక్టస్ జాతులు మొదలైనవి.

కార్గిల్ సీడ్స్ లేదా ఇండో అమెరికన్ హైబ్రిడ్ సీడ్స్ వంటి వాణిజ్య నర్సరీలకు ఇటువంటి చట్టపరమైన మినహాయింపులు సాధ్యం కావు. ఏదైనా వాణిజ్య నర్సరీ లేదా బయో టెక్నాలజీ సంస్థ CITES నుండి ధృవీకరణ లేకుండా ఈ నమూనాలను పొందితే, అది బయో పైరసీ కిందకే వస్తుంది!

చారిత్రక ప్రాముఖ్యత: మైసూరు పులిగా పిలువబడే యువ టిప్పు సుల్తాన్ ఈ పార్కులో ఆడుకునేవారని రికార్డులు సూచిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఇదే ప్రాంతంలో, దేశానికి కాలనిర్ణేతలుగా వ్యవహరిస్తున్న హిందుస్థాన్ మెషిన్ టూల్స్ సంస్థ, ఉపఖండం యొక్క భౌగోళిక కాలాన్ని ప్రదర్శించడానికి ఒక పుష్పాకారపు భూ గడియారాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

పురావస్తు మరియు భౌగోళిక ప్రాముఖ్యతకు నిదర్శనంగా, డైనోసార్ల కంటే పురాతనమైన... కనీసం 65 మిలియన్ సంవత్సరాల నాటి గ్నైస్ రాతి కొండపై కెంపె గౌడ టవర్ ఉంది. ఈ గ్నైస్ రాతి కొండపైనే కెంపె గౌడ టవర్ ఉంది - ఇది బెంగళూరు నగర స్థాపకుడికి ఆపాదించబడిన ఒక స్మారక చిహ్నం. తన రాబోయే సంవత్సరాలు మరియు శతాబ్దాలలో బెంగళూరు ఎంత వరకు అభివృద్ధి చెందుతుందని వ్యవస్థాపక పితామహుడో ఊహించాడో, ఆ నాలుగు మూలలను సూచిస్తూ కెంపె గౌడ నిర్మించిన నాలుగు టవర్లలో ఇది ఒకటి. నేడు ఈ టవర్ దాదాపు నగరం మధ్యలో నిలబడి ఉంది మరియు ఇది శరవేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరాల యొక్క నిలకడలేని వృద్ధికి ఒక మారుపేరుగా మారింది.

ఇది ఉన్న అక్షాంశంలోనే దీని భౌగోళిక ప్రాముఖ్యత ఉంది. భూమధ్యరేఖకు ఉత్తరాన 12వ అక్షాంశంలో ఉన్న బెంగళూరు నగరం, ఉప పర్వత పర్యావరణ వ్యవస్థలతో ఏడాది పొడవునా ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. లాల్‌బాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్స్ అందించే స్వచ్ఛమైన గాలి దీనికి కేంద్రబిందువు. 1970వ దశకంలో లాల్‌బాగ్‌లోని విశాలమైన పచ్చిక బయళ్లను పొగమంచు కప్పివేసేది. దక్కన్ పీఠభూమిపై అత్యంత ఎత్తైన ప్రదేశంలో ఉండటం కూడా బెంగళూరులో ఏడాది పొడవునా వాతావరణం సౌమ్యంగా ఉండటానికి దోహదపడుతుంది.

లాల్‌బాగ్ ఒక జీవ స్వర్గధామం. ఇక్కడ దాదాపు 2000 రకాల దేశీయ, విదేశీ వృక్షాలు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, భూమిపై, చెట్లపై, నీటిలో నివసించే 2000కు పైగా పక్షులను పక్షి శాస్త్రవేత్తలు ఇక్కడ నమోదు చేశారు.

హెర్బేరియంలు, ఆర్కిడేరియాలు, ఒక జపనీస్ రాక్ గార్డెన్, విగ్రహాలు, బ్యాండ్‌స్టాండ్‌లు, రాష్ట్రపతి, రాజకుటుంబీకులు వంటి ప్రముఖులు నాటిన మొక్కలు... పెద్ద కిరీటపు చెట్లుగా పెరిగిన మొక్కలు, ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి పుష్ప ప్రదర్శన నిర్వహించే ఒక గ్లాస్ హౌస్, ఇకెబానా తరగతులు, దేశీయ గడ్డితో కూడిన విశాలమైన పచ్చిక బయళ్ళు, ప్రత్యేకంగా తీర్చిదిద్దిన నడక మార్గాలు, తోటలు, పార్కులు, ఔషధ మొక్కల సంరక్షణ ప్రాంతం, ఎన్నో రొమాంటిక్ థండీ సడక్‌లు, ఒక గ్లాస్ హౌస్, డైనోసార్ల విలుప్తానికి పూర్వపు గ్నైస్ రాతి కొండ, వెదురు తోటలు, ఒక మినీ జూ, ఒక సరస్సు, ఇవన్నీ లాల్‌బాగ్ యొక్క భౌతిక సంపదలు...

వ్యవసాయ సాంకేతికతలో చేసిన ప్రయోగాలు, సరైన పంట రకాల ద్వారానే సుస్థిర పరిష్కారాలను నిరూపించి, అవసరమైన వారికి ఆహార భద్రతను అందించిన ఒక వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల మార్కెట్. ఇటువంటి విజయవంతమైన ప్రయోగాలు భారత ప్రభుత్వంతో చర్చలకు పునాది వేస్తాయి.WTO, స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పంద మండలాలు మొదలైన అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్థలలో.

అంతేకాదు, ఇండియన్ వెటర్నరీ బయోలాజికల్స్ శాస్త్రవేత్తలు సామాన్యమైన కర్బూజా నుండి రాబిస్ నిరోధక టీకాను అభివృద్ధి చేశారు! మానవాళిని మహమ్మారి స్థాయిలో పట్టిపీడించిన అధిక రక్తపోటు లేదా మధుమేహం వంటి అంతఃస్రావ రుగ్మతలను ఏదో ఒక రోజు ఏ తాటి రసం నయం చేస్తుందో ఎవరికీ తెలియదని చెప్పాలనిపిస్తుంది.

లాల్‌బాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్స్ యొక్క సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత: హైడ్రోపోనిక్ వ్యవసాయం వంటి ఉద్యానవన ప్రయోగాలు లేదా పశువైద్య జీవశాస్త్ర ప్రయోగాల కంటే పురాతనమైన గ్లాస్ హౌస్ యొక్క నిర్మాణం మరియు వాతావరణం ఆంగ్ల సంస్కృతిని ఇష్టపడేవారిని సంతోషపెట్టవచ్చు... కానీ బ్యాండ్‌స్టాండ్‌కు మరింత సార్వత్రిక ఆకర్షణ ఉంది. అలాగే ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి జరిగే అత్యంత రంగురంగుల పుష్ప ప్రదర్శనలు కూడా. ఒకప్పుడు బెంగళూరు వాసులందరూ తమ గణేశ విగ్రహాలను లాల్‌బాగ్‌లో నిమజ్జనం చేసేవారు, అప్పుడు విగ్రహాన్ని నిమజ్జనం చేసే ముందు పూల అలంకరణలను వేరు చేయడానికి అధీకృత డైవర్లను సంబంధిత శాఖ నియమించింది. మట్టి విగ్రహాలపై ఉన్న ప్లాస్టర్ ఆఫ్ ప్యారిస్ (POP) పెయింట్ సరస్సు అడుగుభాగంలోకి ఇంకిపోవడంపై ఆందోళన చెందిన పర్యావరణవేత్తలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేయడంతో, గణేష్ ఉత్సవం తర్వాత నిమజ్జనం కోసం మున్సిపల్ అధికారులు ఒక ట్యాంక్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. ప్లాస్టర్ ఆఫ్ ప్యారిస్ (POP) / ఆయిల్ పెయింట్ ప్రమాదకరమైన పదార్థాలు కాబట్టి వాటిని ఉపయోగించవద్దని కర్ణాటక ప్రభుత్వం విగ్రహాలు తయారుచేసేవారికి పదేపదే విజ్ఞప్తి చేసింది. కానీ బెంగళూరు వాసులు రంగులేని, మట్టితో పూసిన మట్టి విగ్రహాలను ఇష్టపడటం లేదు. ఈరోజు ఒక కుటుంబ వాట్సాప్ గ్రూప్‌లో మా బంధువు ఒకరు ఇలా అన్నారు, “మాలినీ, రంగులేని గణేశ విగ్రహాలనే పట్టుబట్టే ముందు, ప్లాస్టర్ ఆఫ్ ప్యారిస్ (POP) పూసిన గణేశ విగ్రహాల నిమజ్జనానికి, పర్యావరణానికి మధ్య ప్రత్యక్ష కారణ-ఫలిత సంబంధం ఏదీ నిరూపించబడలేదు కాబట్టి, పారిశ్రామిక వ్యర్థాలను సరస్సులలోకి వదలకుండా నిరోధించమని దయచేసి పర్యావరణ శాఖను అడగండి.” నిజానికి, ఇటువంటి ప్రతిచర్యపూరిత ప్రసంగాలే మన పురోగతిని నిలిపివేశాయి.

అదే బంధుత్వ సమూహంలోని మరో వృద్ధురాలు, తన పెంపుడు చేపలన్నీ చనిపోవడంతో, తన రంగుల గణేశ విగ్రహాన్ని లాల్‌బాగ్‌లో నిమజ్జనం చేయడం మానేసి, పెరట్లో ఉన్న అక్వేరియంలో గణేశ విగ్రహాన్ని నిమజ్జనం చేయడం ప్రారంభించారు.

గ్నైస్ రాక్ హిల్‌ను తవ్వడం అసాధ్యమని పేర్కొంటూ జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా కర్ణాటక ప్రభుత్వానికి ఒక సాంకేతిక నివేదికను ఇచ్చింది; ఆ తర్వాత కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి, అసెంబ్లీలో ఎలాంటి చర్చ లేదా సంప్రదింపులు లేకుండా ఆమోదించబడిన బిల్లును ఆకస్మికంగా ఉపసంహరించుకున్నారు.

లాల్‌బాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్స్‌ను యునెస్కో ప్రపంచ జీవ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.