Շաբաթվա կեսի խորհրդածություններ 40, 26.09.09

 Ինչո՞ւ է Լալբաղ բուսաբանական այգին այդքան կարևոր։

Հեղինակ՝ Մալինի Շանկար

Թվային հարթակ

Բանգալորի Լալբաղ բուսաբանական այգին վտանգված է «զարգացման» խոստման պատճառով։ Խոսքը հետադիմական տեխնոլոգիայի մասին է, որը վտանգում է կյանքի բոլոր ձևերը այս սրբազան այգում։ Թունելի նախագիծը, որի նպատակն է կրճատել ճանապարհորդության ժամանակը Հյուսիսային Բանգալորից դեպի Հարավային Բանգալորի «Էլեկտրոնիկս Սիթի» (Electronics City), Կառնատակա նահանգի կառավարության կողմից նախաձեռնվել է՝ Լալբաղի մի մասը օտարելու և ոչնչացնելու նպատակով։

Լալբաղ բուսաբանական այգին 240 ակր (97,12 հեկտար) տարածքով թանկարժեք «թոք» է Բանգալորի սրտում, որը խորհրդանշում է քաղաքի՝ ամբողջ տարվա ընթացքում պահպանվող առողջարար, նախալեռնային կլիման։ Լալբաղն ունի մշակութային, պատմական, հնագիտական, աշխարհագրական, երկրաբանական, կլիմայական, էկոլոգիական և բուսաբանական անգնահատելի նշանակություն։

Այն, որ սա բուսաբանական դրախտավայր է, արտացոլված է արևմտյան դարպասի վրա կաննադա լեզվով գրված ողջույնի խոսքում՝ «Idu sasyakashi kyii mugidu ollage banni», ինչը նշանակում է՝ «Սա սրբազան այգի է, խնդրում ենք ներս մտնել խոնարհությամբ, աղոթքի պես միացված ձեռքերով և հարգանքով»։

Լալբաղը կենսաբանական դրախտ է, որտեղ աճում են տեղական և ոչ տեղական ծառերի շուրջ 2000 տեսակներ, ապրում են ցամաքային, ծառաբնակ և ջրային թռչուններ, ինչպես նաև գործում են հերբարիումներ, խոլորձների այգի, ճապոնական քարե այգի, բոնսայի այգի և ջերմոց, որտեղ անցկացվում են ծաղիկների երկամյա ցուցահանդեսներ ու իկեբանայի դասընթացներ։ Լալբաղը նաև «թոշակառուների դրախտի» մարմնացումն է, որը նպաստել է Բանգալորի բնակիչների առողջության պահպանմանը։ Շնորհիվ Լալբաղ բուսաբանական այգու՝ քաղաքում ավելի շատ է մաքուր օդը, ավելի քիչ՝ ածխածնի մոնօքսիդը (CO), և այն կենսական նշանակություն ունեցող հանգստի գոտի է վազորդների ու զբոսնողների համար։ Եթե Լալբաղը ոչնչացվի, յոգայով զբաղվողները և պարբերաբար զբոսնող մարդիկ կկորցնեն իրենց առողջ Քանի որ այգին հիմնադրվել և պատկանում է Կարնատակա նահանգի կառավարության Այգեգործության դեպարտամենտին (համապատասխան կառավարական որոշման հիման վրա), այստեղ կիրառելի դարձան CITES-ի (Վտանգված տեսակների միջազգային առևտրի մասին կոնվենցիա) իրավական դրույթները։ Սա թույլ տվեց ներկրել սերմեր, կոներ և տնկիներ աշխարհի տարբեր ծայրերից՝ դեղին լոտոս, Ինդոնեզիայից բերված լիաններ, Ճապոնիայից՝ հիբիսկուս, Հավայան կղզիներից՝ այլ դեկորատիվ բույսեր, Մադագասկարից՝ բոմբաքս ծառեր, Հարավային Ամերիկայից՝ արմավենիներ, Մեծ Բրիտանիայից՝ խոտաբույսեր, Հնդկական ենթամայրցամաքից դուրս աճող բամբուկի տեսակներ, հրաբխային գոտիներից՝ կակտուսներ և այլն։

Նման իրավական բացառություններն անհնար կլինեին «Cargill Seeds» կամ «Indo American Hybrid Seeds»-ի նման առևտրային տնկարանների համար։ Եթե որևէ առևտրային տնկարան կամ կենսատեխնոլոգիական ընկերություն ստանար նման նմուշներ առանց CITES-ի հավաստագրման, դա կհամարվեր կենսա-ծովահենություն (bio-piracy):

Պատմական նշանակություն. Պատմական տվյալները վկայում են, որ Մայսուրի «Վագր» մականունով հայտնի երիտասարդ Տիպու Սուլթանը խաղացել է այս այգու այն հատվածում, որտեղ այժմ «Hindustan Machine Tools»-ը (ընկերություն, որը հայտնի է որպես ազգի «ժամանակի պահապան») տեղադրել է ծաղկային ժամացույց՝ ցուցադրելու ենթամայրցամաքի երկրաբանական ժամանակագրությունը։

Հնագիտական ​​և երկրաբանական նշանակությունը հաստատվում է գնեյսային ապարներից կազմված բլրի վրա գտնվող Կեմպե Գոուդայի աշտարակով, որը նախորդում է դինոզավրերի դարաշրջանին՝ թվագրվելով առնվազն 65 միլիոն տարի առաջվա ժամանակաշրջանով։ Այս բլրի վրա է գտնվում Կեմպե Գոուդայի աշտարակը՝ հուշարձան, որը վերագրվում է Բանգալոր քաղաքի հիմնադրին։ Այն չորս աշտարակներից մեկն է, որոնք, ըստ երևույթին, կառուցվել են Կեմպե Գոուդայի կողմից՝ նշելու Բանգալորի չորս ծայրակետերը, մինչև ուր, ըստ հիմնադրի կանխատեսման, պետք է ընդլայնվեր քաղաքը հետագա տարիների և դարերի ընթացքում։ Այսօր աշտարակը գտնվում է քաղաքի գրեթե կենտրոնում և խորհրդանշում է արագ զարգացող քաղաքի անկայուն աճը։

Աշխարհագրական նշանակությունը պայմանավորված է քաղաքի աշխարհ Լալբաղը կենսաբանական դրախտավայր է, որտեղ աճում են շուրջ 2000 տեսակի տեղական և ներմուծված ծառեր, իսկ թռչնաբանները գրանցել են ավելի քան 2000 թռչնատեսակ՝ ներառյալ ցամաքային, ծառաբնակ և ջրային տեսակները։

Հերբարիումներ, խոլորձանոցներ, ճապոնական քարե այգի, արձաններ, նվագախմբի հարթակներ, բարձրաստիճան պաշտոնյաների (նախագահներ, թագավորական ընտանիքի անդամներ և այլք) կողմից տնկված տնկիներ, որոնք վերածվել են փարթամ սաղարթով հսկա ծառերի, ապակե տաղավար, որտեղ անցկացվում են ծաղիկների երկամյա ցուցահանդեսներ և իկեբանայի դասընթացներ, տեղական խոտաբույսերով ծածկված ընդարձակ սիզամարգեր, խնամված զբոսուղիներ, այգիներ, պուրակներ, դեղաբույսերի պահպանության գոտի, բազմաթիվ ռոմանտիկ ծառուղիներ, գնեյսային ապարներից կազմված բլուր (որը գոյություն է ունեցել դեռևս դինոզավրերի ոչնչացումից առաջ), բամբուկի պուրակներ, մինի-կենդանաբանական այգի և լիճ՝ ահա Լալբաղի հարստությունները... Բացի այդ, Լալբաղի այգեգործական ընկերությունը կազմակերպում է ընտանի կենդանիների ամենամյա ցուցադրություններ և պարբերական գյուղատնտեսական տոնավաճառներ։

Գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկա, որտեղ ագրոտեխնոլոգիական փորձարկումների միջոցով մշակված կուլտուրաներն ապացուցել են իրենց կայունությունը՝ ապահովելով պարենային անվտանգություն կարիքավորների համար։ Նման հաջողված փորձարկումները հիմք են ստեղծում......բանակցություններ Հնդկաստանի կառավարության անունից միջազգային առևտրային կառույցներում, ինչպիսիք են Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ), ազատ առևտրի գոտիները և այլն։

Պատկերացրեք, «Indian Veterinary Biologicals»-ի գիտնականները կատաղության դեմ պատվաստանյութ են մշակել սովորական սեխից։ Կամա-ակամա մտածում ես՝ երբեք չգիտես, թե որ բույսի հյութը մի օր կբուժի այնպիսի էնդոկրին խանգարումներ, ինչպիսիք են հիպերտոնիան կամ շաքարային դիաբետը, որոնք համավարակի մասշտաբներով են տարածվել մարդկության շրջանում։

Լալբաղ բուսաբանական այգու մշակութային նշանակությունը. անգլոֆիլներին, հավանաբար, դուր է գալիս «Ապակե տան» (Glass House) ոճն ու կառուցվածքը, որը նախորդել է այնպիսի փորձարկումների, ինչպիսիք են հիդրոպոնիկան կամ անասնաբուժական կենսաբանական հետազոտությունները, սակայն նվագախմբի հարթակն ավելի համընդհանուր գրավչություն ունի։ Նույնը կարելի է ասել երկու տարին մեկ անցկացվող ծաղիկների գունեղ ցուցահանդեսների մասին։ Բանգալորի բնակիչները սովորություն ունեին Գանեշայի արձանիկները ջուրն իջեցնել (ծիսական ընկղմում կատարել) հենց Լալբաղում, մինչև որ համապատասխան ծառայությունը սկսեց ներգրավել հատուկ ջրասուզակների՝ արձանիկը ջուրն իջեցնելուց առաջ ծաղկային զարդարանքներն առանձնացնելու համար։ Բնապահպանները մտահոգություն հայտնեցին, որ կավե արձանիկների վրա օգտագործվող գիպսային (POP) ներկերը կարող են թափանցել լճի հատակ, ուստի քաղաքային իշխանությունները «Գանեշ Ուցավ» տոնակատարությունից հետո արձանիկները ջուրն իջեցնելու համար հատուկ ավազաններ նախատեսեցին։ Կարնատակայի կառավարությունը բազմիցս կոչ է արել արձանիկներ պատրաստողներին չօգտագործել գիպսային (POP) կամ յուղաներկեր՝ դրանց վնասակարության պատճառով, սակայն Բանգալորի բնակիչները դեմ են առանց գույների, միայն ցեխով ծածկված կավե արձանիկներին։ Ընտանեկան WhatsApp-խմբում ազգականներիցս մեկն այսօր ասաց. «Մալինի՛, նախքան առանց գույների Գանեշայի արձանիկներ պահանջելը (քանի որ գիպսային ներկով պատված արձանիկների ջուրն իջեցնելու և շրջակա միջավայրի վնասման միջև ուղղակի պատճառահետևանքային կապ չի հաստատվել), խնդրում եմ՝ պահանջիր բնապահպանության վարչությունից կանխել արդյունաբերական թափոնաջրերի լցվելը լճերի մեջ»։ Հենց նման հետադիմական մտածելակերպն էլ,