मिडवीक म्यूजिंग्स 39, 2.09.2026

 लालबाग वनस्पति उद्यानाचें मोलादीक जैविक आनी प्राणी दायज

02 सप्टेंबर 2026 दिसा 

मालिनी शंकर हांणी केला

डिजिटल प्रवचन

लालबाग वनस्पति उद्यानाचें डिनोटिफिकेशन कायदेशीर करपाचें विधेयक कर्नाटक विधानसभेन वादविवाद वा चर्चा करिनासतना संमत केलां. आयतार, 3 सप्टेंबर31 ऑगस्टाक विधानसभेन संमत जाले उपरांत विधेयक फाटीं घेतलें! पूण लालबाग वनस्पति उद्यानाक धोको आतां lgislative वचनबद्धताय नासतना व्हड दिसता. डिनोटिफिकेशन स्थगीत आसल्यार लेगीत लालबाग कितलो क्लियर जातलो हाचेर rgulate वा निरिक्षण करपी कोणूच ना. शुक्रारा सांजवेळा घरांत सुरू जाली आनी सोमारा सकाळीं पयलींच, चर्चा वा वादविवाद करिनासतना ती पास जाली. तें एक फट आनी दोळे धुवप, लज्जास्पद अशें - गांधीजीच्या सत्याग्रह आनी अहिंसा आदारीत नागरी अवज्ञा हांच्या निखट्या जिद्दीक लागून ब्रिटीश ध्वज सकयल देंवोवन शासनाच्या आवरणाचो अभिमान बाळगून आशिल्ल्या सत्तेर आशिल्ल्या पक्षाक. फुडल्या पिळग्यांक निशेधाचें मोल कळना अशें सांगलां.

CITES च्या सौजन्यान तयार केल्ली वनस्पति उद्यान येवपी UNCBD COP 17 च्या फकत आदीं डिनोटिफाय करूं येता जाल्यार जैवविविधताय कायद्याच्या शक्ती विशीं कितें म्हणूं येता? उक्त्यान सांगचें जाल्यार तातूंत राजकी प्रामाणीकपण आनी वचनबद्धताय ना, आनी राजकीय वर्गांतल्या पर्यावरणीय जागृताय आनी शिक्षणांतल्यान पुरायपणान वंचित आसा.

कितें दांवाचेर आसा?

लालबाग वनस्पति उद्यानांतली निखटी वनस्पत गिरेस्तकाय हीच CITES च्या तरतुदी खाला वनस्पती उद्यान म्हणून तयार जाल्या. वनस्पती उद्यानांत पुरातत्वीय आनी भूंयशास्त्रीय संपत्ती आसा. पायन सारकिल्लीं स्थानिक आनी स्थानिक नाशिल्लीं झाडां - पायन शंकू, डिओर्डर, मशरूम, माड, ट्युलिप बाग, गुलाब बाग, बॉम्बॅक्स मॅलाबॅरिकम आनी बॉम्बॅक्स सेइबा, बोआबाब हांची येजमानकी दिवपी झाडां CITES कडल्यान दिल्ल्या कायदेशीर तरतुदीं वरवीं संवसारांतल्या जायत्या वाठारांनी मेळयल्यात. ही वनस्पति उद्यान निर्माण करता तें पीटाचें निखटें मोल फुडल्या पिळग्यां खातीर शारांतल्यान कार्बन उत्सर्जन उणें करपाक पुरो. जमनीवयल्यान ताचें वनस्पतिशास्त्रीय मोल सद्याच्या, जिव्या पिळग्यांच्या मनशाच्या आनी वनस्पतीशास्त्रीय प्राणीशास्त्रीय प्राण्यांखातीर एक प्रभावी फुफ्फुसांचो जागो म्हूण काम करता.

तुमच्या खऱ्यांनीच लालबाग वनस्पति उद्याना भितर जॅकल्स आनी भारतीय पायथन हांची उपस्थिती व्यक्तिगतपणान पळयल्या. हेर सस्तन प्राण्यांमदीं माकड, खरगोश, स्क्वॅरल, मंगोस, सोडून दिल्ले पाळीव सुणे, जे ह्या उद्यानांत, शांतपणान फुलतात, लालबाग वा इलॅक्ट्रॉनिक्स सिटींतल्या आपल्या राजकी विरोधकाक वळखनासतना. मनीसजाती खातीर हें एक मोलादीक दायज, सत्तेर आशिल्ल्या खंयच्याय सरकाराक सहस्त्रकांनी पोरणी ग्नेस रॉक दोंगुल्ली बुलडोझर करपाचो धोको दुयेंत परवडटा, गिरेस्तकायेचें समतापूर्वक वांटप मान्य करपाक न्हयकार दिवपी अपस्टारटां खातीर फास्ट ट्रॅक रस्तो पसंत करपाक (वाचात भौशीक येरादारी).

खडपांतल्यान बोगदो करून रस्ते आनी म्हामार्ग तयार करप फकत चड धोक्याचे आसता. सहस्त्रकांनी पोरन्या खडपाचें मुळ काडपाक खंयचोच भूवैज्ञानिक वा तंत्रगिन्यान आदार दिवंक शकना. उत्तराखंडांतल्या सिल्क्यारा बोगद्याच्या बचावाची याद आसा? ठीक आसा कर्नाटकाचे मुख्यमंत्री वाद घालूंक शकतात की हिमालयाची पर्यावरण यंत्रणा खूब चड संवेदनशील आसा आनी थंय बोगदो आशिल्ले म्हामार्ग तयार करप स्वताच्या जोखमीन भरिल्लें आसा. पूण सांगात मुख्यमंत्री महोदय, लालबागा भितरल्या ग्नेस खडपाच्या दोंगुल्लेचो बेडरोक खणपाक खंयचो भूवैज्ञानिक वा तंत्रगिन्यान तुमकां आदार दिवंक शकता? दोंगरा बुलडोझर मारल्यार फकत अपूर्व आशिल्ल्यान ताचे अपूर्व परिणाम जातात. तेभायर वयर पयलींच दिल्ल्या प्रमाण पर्यावरणीय संरचनां आसात, जीं बदलूंक वा बदलूंक मेळनात.

येरादारी अटिकावू आसल्यार ती टिकावू करात श्रीमान मुख्यमंत्री. येरादारीची घनताय पातळ करपाक येरादारी वेवस्थापनाची गरज आसल्यार आमकां दोरीमार्ग, जेट पॅक, भौशीक येरादारीचे जायते प्रकार, आनी अर्थीक प्रोत्साहन आनी निरुत्साहीत, पर्यायी रस्ते, इंधन पुरवण रेशनिंग, गाडयो-पूलिंग, इलेक्ट्रीक वाहनां जाय; फ्लायओव्हर आनी चड रस्त्याची सुवात बांदप – हालींच्या प्रयोगांतल्यान दिसून आयलां – हो पुरायपणान निरर्थक व्यायाम. ताणें फकत येरादारीची गर्दी स्थलांतरीत केल्या, उणी केल्या न्हय. येरादारीचो अराजक उणो करपा खातीर आनीक कितलेशेच मनीस निर्मितीचे पर्याय सोदून काडूंक मेळटात, लालबाग नश्ट करचे परस. समस्याचें मूळ जायत्या वाहनांचो मालकी हक्क आनी भौशीक येरादारी वापरपाक सॉफ्टवेअर अपस्टारटांनी जवळजवळ पिशें न्हयकार दिवप हातूंत आसा. ना, कसलोच खर्च करिनासतना लालबागाचो एक इंच दाखोवपाक ना. वनस्पती उद्यानाक विनोती करप तुळान सोंपें आसूं येता, पूण सादरकर्त्याक फुडाराचे राजकारणी लेगीत अशे वनस्पती आनी प्राणीशास्त्रीय गिरेस्तकायेचो उद्यान परतून तयार करूंक शकतले श्रीमान मुख्यमंत्री? परतून विचार करात. 

फुडल्या संदर्भा खातीर दुवे:

https://www.ataavi.org/event/लाल-बाग-बेंगलुरू हांगा सुकणीं-वाक/

https://बागवानीdir.karnataka.gov.in/21/lalbagh/en

https://karnatakatourism.org/en/attractions/लालबाग-वनस्पती-बाग/

https://www.instagram.com/reels/DOTOIi6CB-U/ ह्या नांवान वळखतात.

https://ebird.org/hotspot/L2639177/सुकण्यांची वळेरी

https://lalbaghgardenn.in/लालबागांत दुर्मिळ-झाडां/