Overpeinzingen halverwege de week 38, 26-08-2026

 Zijn we voorbereid op de gevolgen van de El Niño van dit jaar? Hier is een beknopte checklist.

Malini Shankar

Digitaal discours

Er is veel te doen om de El Niño van dit jaar. Maar in hoeverre zijn we voorbereid? Welke lessen zijn er getrokken en openbaar vastgelegd? In 1998 en 2009 verstoorde El Niño de zuidwestmoesson, waarna de noordoostmoesson grote verwoestingen aanrichtte in Zuid-India. De Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) stelde in een persbericht uit 2009 dat El Niño-condities zichtbaar zijn op deze kaart van afwijkingen in de zeewatertemperatuur, gebaseerd op gegevens van de Advanced Microwave Scanning Radiometer for EOS (AMSR-E) aan boord van NASA's Aqua-satelliet (waarnemingen van 26 juli). De huidige gegevens worden vergeleken met langetermijngemiddelden (1985-1997), gemeten door de Advanced Very High Resolution Radiometers die tijdens diverse NOAA-missies zijn ingezet.

Ook in 2026 is de impact van El Niño – hoewel formeel misschien niet 'aangekomen' – sinds juli duidelijk merkbaar langs de Indiase kust en op het vasteland. Ook het voorafgaande zomerseizoen was extreem, zoals kenmerkend is voor dit verschijnsel. El Niño wordt in gang gezet door uitbarstingen van onderzeese bergen in de zuidelijke Stille Oceaan, wat de seizoensgebonden weerspatronen wereldwijd verstoort. Deze afwijkende patronen heffen elkaar geografisch gezien ook weer op; het is een uiterst complex samenspel van factoren.

Hoe goed zijn we voorbereid op de gevolgen van dergelijk afwijkend weer? Denk aan heet, droog weer in juli in plaats van stortregens; dit verschuift weercycli naar seizoenen waarin ze normaal niet voorkomen. De impact hiervan raakt de voedselvoorziening en voedselzekerheid, huisvesting en onderkomens, infrastructuur en logistiek voor evacuaties, en de beschikbaarheid van voedseldistributiepunten of gaarkeukens voor de armste bevolkingsgroepen (BPL – *Below Poverty Line*).

Welke voorbereidingen zijn er getroffen om overstromingen in steden en dorpen te voorkomen? Welke bestuurlijke maatregelen zijn genomen om voedselvoorraden (granen) per hoofd van de bevolking aan te leggen? Zijn er multifunctionele noodopvanglocaties beschikbaar die ook geschikt zijn voor kwetsbare en hulpbehoevende mensen? Is er voldoende opvangcapaciteit in verhouding tot de bevolking die bij rampen waarschijnlijk ontheemd zal raken? Hiervoor moeten we weten hoeveel mensen ontheemd raakten tijdens de vorige door El Niño veroorzaakte overstromingen. Maar we beschikken niet eens over de volkstellingscijfers van het afgelopen decennium. "Hoe kunnen we dan infrastructuur plannen?" vraagt ​​de plichtsgetrouwe politicus zich af – een zeldzaam voorbeeld van een gewetensvolle *Chief Minister*.

 Ter voorbereiding op de komende overstroming is het van cruciaal belang dat de eigendomsbewijzen van elke burger worden gedigitaliseerd. Mocht de originele documentatie bij een overstroming verloren gaan, dan kunnen deze digitale gegevens helpen bij het afhandelen van schadeclaims.

 In een land als India moeten noodopvanglocaties zo worden ontworpen en gepland dat ze plaats bieden aan maximaal 1000 personen. Denk eens aan het keukengerei dat nodig is om op deze schaal voor grote groepen te koken! Jij en ik zouden het al een uitdaging vinden om in één keer vijf liter thee te zetten!

 De opvanglocaties moeten mogelijk op palen worden gebouwd om te voorkomen dat het binnenwater binnenstroomt bij overstromingen.

 Opvanglocaties moeten beschikken over ruime kookgedeeltes en voldoende plek om maaltijden te bereiden voor de rampvluchtelingen.

 Evacuatie-instructies moeten beschikbaar zijn in meerdere talen, in gebarentaal en in braille; ze moeten ook worden verstrekt aan verzorgers en begeleiders van rolstoelgebruikers en mensen met psychische aandoeningen of beperkingen, zoals mensen met cerebrale parese (spasticiteit), schizofrenie, een bipolaire stoornis, verlammingen of mobiliteitsbeperkingen.

 Opvanglocaties moeten voldoende ruimte bieden waar rampvluchtelingen op comfortabele matrassen kunnen slapen, zonder airconditioning (wat betekent dat er voldoende dwarsventilatie moet zijn).

 Er moet voldoende graan en gezonde, hygiënische voedselbereiding zijn, met aandacht voor voedselzekerheid en voedingswaarde. Volgens de standaardprocedures (SOP) van de NDMA is het verplicht dat het districtsbestuur een voedselvoorraad aanhoudt die voldoende is voor 60 dagen rantsoenen per persoon. Tot eer en glorie van India viel er in de maanden van herstel na de Aziatische tsunami geen enkel slachtoffer door hongerdood op de door de tsunami getroffen Andamanen en Nicobaren. Een eilandbewoner op het afgelegen Great Nicobar (het zuidelijkste Indiase grondgebied) maakte een gebaar met zijn rechterhandpalm en zei tegen mij: "De overheid gaf ons per maaltijd deze hoeveelheid *kichadi*; het stilde de honger niet volledig, maar het was genoeg om niet met een lege maag te zitten."

 "Er was geen tekort aan schoon drinkwater, al werd het wel gerantsoeneerd," vertelt een andere visser die de tsunami in Tamil Nadu overleefde.

 Er moeten voldoende toiletten aanwezig zijn om per uur maximaal drie gebruikers per toilet te kunnen bedienen. Automatische reinigingssystemen voor de toiletten moeten worden afgesteld op een gebruik van drie personen per uur.

 Toiletten moeten toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers en voor zwakke of hulpbehoevende mensen. Vrijwilligers moeten mensen met een beperking of zwakke gezondheid helpen bij het gebruik van het toilet: toiletbrillen of -potten moeten kunnen worden voorzien van afneembare verhogers om tegemoet te komen aan de behoeften van mensen met mobiliteitsproblemen. Ouderen en zeer zwakke mensen hebben hulp nodig bij het gaan zitten op en opstaan ​​van het toilet.

 Misschien is het een goed idee om enkele opvanglocaties zo te ontwerpen......alleen voor kwetsbare, zieke of gehandicapte personen en voor mensen met psychische of neurologische aandoeningen, mits de infrastructuur geschikt is en er 24 uur per dag, 7 dagen per week vrijwillige verpleegkundigen aanwezig zijn.

 Er moet geografisch rekening worden gehouden met eetgelegenheden die aansluiten bij culturele voorkeuren. Toen Noord-Karnataka in oktober 2009 bijvoorbeeld werd getroffen door overstromingen en zwaar weer, raakten duizenden mensen dakloos. Als men hen in noodopvangcentra onderbrengt en voedsel verstrekt zoals tarwe in plaats van *jowar* (sorghum), kunnen ze endocriene stoornissen ontwikkelen, wat de stress van de situatie nog verergert. Zo hebben vissers drie keer per dag vis en rijst nodig; het aantal koolhydraten is voor hen niet van belang, aangezien ze tijdens het vissen enorm veel calorieën verbranden. Traditioneel voedsel is dus een punt waarop geen concessies gedaan mogen worden. In de terminologie van rampenbestrijding noemt men dit 'cultuursensitieve voedselzekerheid'.

 Het verwijderen van slib uit dammen en stuwmeren draagt ​​in grote mate bij aan het beperken van overstromingen en andere gevolgen van El Niño, zoals modderstromen, aardverschuivingen, plotselinge overstromingen, reguliere overstromingen, door water overgedragen ziekten, de bijbehorende medische paraatheid, enzovoort.

 Hebben de reddingswerkers in elk dorp opfriscursussen en trainingen gekregen?

 Zijn de logistiek en de uitrusting voor reddingsoperaties gemoderniseerd en goed onderhouden?

 Burgers kunnen zich ook voorbereiden door hun juridische documenten – van eigendomspapieren tot identiteitsbewijzen, paspoorten, verzekeringskaarten of -polissen, enzovoort – te digitaliseren, ruim voordat de overstroming begint. Hiervoor is een betrouwbaar systeem voor vroegtijdige waarschuwing en nauwkeurige weersvoorspelling van cruciaal belang.