ସପ୍ତାହର ମଧ୍ୟଭାଗର ମତାମତ 38, 26.08.2026

 ଆମେ କ’ଣ ଏହି ବର୍ଷର ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ? ଏଠାରେ ଏକ ଖୋଲା ହାଡ଼ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଅଛି।

ମାଳିନୀ ଶଙ୍କର

ଡିଜିଟାଲ୍ ଆଲୋଚନା

ଏହି ବର୍ଷ ଏଲ୍ ନିନୋ ବିଷୟରେ ବହୁତ କିଛି କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଆମେ କେତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ? ସାଧାରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ’ଣ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ହୋଇଛି? 2009 ଏବଂ 1998 ରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀକୁ ଧୋଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ତା’ପରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ମୌସୁମୀ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଜାତୀୟ ସମୁଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରଶାସନ 2009 ମସିହାରେ ଏକ ପ୍ରେସ୍ ରିଲିଜରେ କହିଥିଲେ ଯେ 26 ଜୁଲାଇରେ NASAର Aqua ସାଟେଲାଇଟରେ EOS ପାଇଁ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍ ସ୍କାନିଂ ରେଡିଓମିଟର (AMSR-E) ରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରା ଅସଙ୍ଗତି ଚିତ୍ରରେ ଏଲ ନିନୋ ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ତଥ୍ୟକୁ ଅନେକ NOAA ମିଶନରେ ଉଡ଼ିଥିବା ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଭେରି ହାଇ ରିଜୋଲ୍ୟୁସନ୍ ରେଡିଓମିଟର ଦ୍ୱାରା ମାପ କରାଯାଇଥିବା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା (1985-1997) ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଥର ମଧ୍ୟ, 2026 ରେ ଏଲ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ 'ଆସିନାହିଁ' କିନ୍ତୁ ଜୁଲାଇ 2026 ଠାରୁ ଭାରତର ଉପକୂଳ ଏବଂ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ସବୁଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି। ପୂର୍ବ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ମଧ୍ୟ କଠୋର ଥିଲା - ବିଶେଷ ଭାବରେ। ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସମୁଦ୍ର ମାଉଣ୍ଟ ଉଦ୍ଗିରଣ ଦ୍ୱାରା ଏଲ ନିନୋ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗରେ ମୌସୁମୀ ପାଣିପାଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଅସମୟିକ ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟ ଭୌଗୋଳିକ ଭାବରେ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ମାଟ୍ରିକ୍ସ।

ତେଣୁ, ଆମେ ଅସମୟିକ ପାଣିପାଗର ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ପାଇଁ କେତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ? ଜୁଲାଇ ମାସରେ ବର୍ଷା ବଦଳରେ ଗରମ ଶୁଷ୍କ ପାଗ ହୁଏ? ଏହା ପାଗ ଚକ୍ରକୁ ଅସମ୍ଭବ ଋତୁ ଆଡ଼କୁ ଠେଲିଦିଏ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଖାଦ୍ୟ ବାସ୍କେଟ / ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, ଗୃହ ଏବଂ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ, ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ, ସମାଜର ବିପିଏଲ୍ ବର୍ଗ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସୁପ୍ ରୋଷେଇ ଘର ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ପଡ଼ିବ?

ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ବନ୍ୟାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କ’ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି? ପ୍ରତି ମୁଣ୍ଡପିଛା ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ମହଜୁଦ ରଖିବା ପାଇଁ କ’ଣ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି? ବନ୍ୟା ଆଶଙ୍କାରେ ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁମୁଖୀ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ସୁସଙ୍ଗତ କି? ଜନସଂଖ୍ୟା (ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସମୟରେ ବିସ୍ଥାପିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା) ଅନୁପାତରେ ଯଥେଷ୍ଟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଅଛି କି? ଏଥିପାଇଁ ଆମକୁ ଗତ ଏଲ୍ ନିନୋ ପ୍ରେରିତ ବନ୍ୟା ସମୟରେ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟା ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ତା’ପରେ ଆମ ପାଖରେ ଦଶନ୍ଧିର ଜନଗଣନାର ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ? "ଆମେ କିପରି ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯୋଜନା କରିପାରିବା", ଜଣେ ବିରଳ ସଚେତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କୁହନ୍ତି।

 ଆଗାମୀ ବନ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ଘର ମାଲିକାନା ଦଲିଲକୁ ଡିଜିଟାଇଜ କରାଯିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ବନ୍ୟା ଏବଂ ବନ୍ୟାରେ ମୂଳ ଦଲିଲ ହଜିଗଲେ, ଦଲିଲକରଣ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି ସମାଧାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

 ଭାରତ ଭଳି ଦେଶରେ ସର୍ବାଧିକ 1000 ଲୋକଙ୍କୁ ରଖିବା ପାଇଁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକୁ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି ପରିମାଣରେ ଗଣ ରୋଷେଇ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ରୋଷେଇ ପାତ୍ର ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ! ଆପଣ ଏବଂ ମୁଁ ଏକାଥରକେ 5 ଲିଟର ଚା ତିଆରି କରିବାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଅନୁଭବ କରିବୁ!

 ଘର ଭିତରେ ବନ୍ୟା ଏଡାଇବା ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକୁ ଷ୍ଟିଲ୍ଟ ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ପଡିପାରେ।

 ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଚୁର ରୋଷେଇ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ରାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସ୍ଥାନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

 ସ୍ଥାନାନ୍ତର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ବ୍ରେଲି ଭାଷା ବ୍ୟତୀତ ବହୁଭାଷୀ ବିଜ୍ଞାପନ ସାଙ୍କେତିକ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହେବାକୁ ପଡିବ; ସେଗୁଡ଼ିକ ହ୍ୱିଲଚେୟାର ନିର୍ଭରଶୀଳ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ଏବଂ ସେରେବ୍ରାଲ୍ ପାଲ୍ସି / ସ୍ପାଷ୍ଟିକ୍, ସ୍କିଜୋଫ୍ରେନିଆ, ବାଇପୋଲାର କିମ୍ବା ପକ୍ଷାଘାତଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି / ଗତିଶୀଳତା ଅକ୍ଷମ ଲୋକଙ୍କ ଭଳି ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପଡିବ।

 ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏୟାର କଣ୍ଡିସନିଂ ବିନା ଆରାମଦାୟକ ଗଦିରେ ଶୋଇବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ସାନିଟାରୀ ରୋଷେଇ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ (ଅର୍ଥାତ୍ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କ୍ରସ୍ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ)।

 ପୁଷ୍ଟିସାର ସୂଚୀବଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ସାନିଟାରୀ ରୋଷେଇ। ଅନୁଯାୟୀ NDMA ର SOP (ପ୍ରତି ମୁଣ୍ଡ ପିଛା 60 ଦିନର ଖାଦ୍ୟ ରାସନ୍) ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନର ହେପାଜତରେ ଖାଦ୍ୟ ଷ୍ଟକ୍ ଭାବରେ ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଭାରତର ଗର୍ବ ଏବଂ କୃତଜ୍ଞତା ପାଇଁ, ଏସୀୟ ସୁନାମି ପରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ସୁନାମି ପ୍ରଭାବିତ ଆଣ୍ଡାମାନ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ ଅନାହାର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇନାହିଁ। ଗଭୀର ନିର୍ଜନ ଗ୍ରେଟ୍ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ (ଦକ୍ଷିଣତମ ଭାରତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ) ରେ ଜଣେ ଦ୍ୱୀପବାସୀ ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତ ପାପୁଲିରେ କପ୍ ଦେଇ ମୋତେ କହିଲେ "ପ୍ରଶାସନ ଆମକୁ ପ୍ରତି ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଏତେ ଖିଚଡି ଦେଉଥିଲା, ଏହା ଆମକୁ ପେଟ ପୂରଣ କରୁନଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ଆମକୁ ଭୋକିଲା ରଖିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଥିଲା"।

 ତାମିଲନାଡୁର ସୁନାମିରୁ ବଞ୍ଚିଥିବା ଆଉ ଜଣେ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ କୁହନ୍ତି, "ପରିଷ୍କାର ପାନୀୟ ଜଳର କୌଣସି ଅଭାବ ନଥିଲା ଯଦିଓ ଏହା ରାସନିଂ ଥିଲା।"

 ଗୋଟିଏ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳରେ ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ସର୍ବାଧିକ ତିନି ଜଣ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଶୌଚାଳୟ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ତିନି ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଶୌଚାଳୟର ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ସମୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡିବ।

 ଶୌଚାଳୟଗୁଡ଼ିକ ହ୍ୱିଲଚେୟାର ବ୍ୟବହାରକାରୀ, ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ଅସୁସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ସୁସଙ୍ଗତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳରେ ଥିବା ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ରୋଗୀ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୌଚାଳୟ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ସହାୟତା କରନ୍ତୁ: ଗତିଶୀଳତା ଅକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଶୌଚାଳୟ ସିଟ୍ / ଶୌଚାଳୟ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରିହେବା ରାଇଜର୍ସ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ବୟସ୍କ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୌଚାଳୟ ସିଟ୍ ଉପରେ ବସିବା କିମ୍ବା ସେଠାରୁ ଉଠିବା ପାଇଁ ସହାୟତା ଆବଶ୍ୟକ।

 ହୁଏତ କିଛି ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଡିଜାଇନ୍ କରିବା ଭଲ।