ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ 37, 19.08.2026

 ਕਮਜ਼ੋਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਆਫ਼ਤ ਆਸਰਾ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ "ਆਸਕ ਜੇਮਿਨੀ" ਨੂੰ "ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ?" ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਕਾਪੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:

“ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭੂਚਾਲਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1999 ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅਰਮੀਨੀਆ ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ 1979 ਦੇ ਟੁਮਾਕੋ ਭੂਚਾਲ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹਰੇਕ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਕਲੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟਰੈਕ ਕੀਤੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਭੂਚਾਲ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਮੈਕਰੋ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਕੁੱਲ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਹੈ:

1. ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ

• ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ: ਭੂਚਾਲ-ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਪਾਨ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਚਿਲੀ, ਤੁਰਕੀ, ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਭੂਚਾਲ ਡ੍ਰਿਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ: ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਇਕਾਈਆਂ, ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿਮੂਲੇਟਡ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

2. ਸਮੂਹਿਕ ਗਲੋਬਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ

ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਗਲੋਬਲ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਆਵਰਤੀ ਸਾਲਾਨਾ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ:

• ਮਹਾਨ ਸ਼ੇਕ ਆਉਟ: ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਸਾਲਾਨਾ ਭੂਚਾਲ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਹਰ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਜਾਪਾਨ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 50+ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲਸ: ਕੋਲੰਬੀਆ ਖੁਦ ਸਾਲਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਆਰੀ ਅਭਿਆਸ (ਸਿਮੂਲਾਕਰੋ ਨੈਸੀਓਨਲ ਡੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਏ ਐਮਰਜੈਂਸੀ) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਨਾਗਰਿਕ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਟੀਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਭਿਆਸ: ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (INSARAG) ਵਰਗੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਅਭਿਆਸਾਂ (SIMEX) ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜ-ਅਤੇ-ਬਚਾਅ ਅਭਿਆਸ।

ਸੰਖੇਪ: ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਾਲਾਨਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ, ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੱਖਾਂ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ".

ਮਾਲਿਨੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ

ਡਿਜੀਟਲ ਭਾਸ਼ਣ

ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੇ ਗਏ ਸਬਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ SAR ਟੀਮਾਂ ਇਸਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ "ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ 'ਤੇ ਲਿਫਟਾਂ ਜਾਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਬਚਾਅ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ"...

ਜਾਂ

"ਬੇਸਮੈਂਟ ਕਾਰ ਪਾਰਕ ਧਾਤ ਦਾ ਢੇਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਢਹਿ ਗਏ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਰਹੀ ਸੀ..."

ਜਾਂ

ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਗਲੇ 'ਤੇ ਧਾਤ ਦੇ ਚੋਕਹੋਲਡ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਆਏ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਅਤੇ ਸਦਮੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਜੇਕਰ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਹਸਪਤਾਲ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਸੀ"

ਮਹਾਨ ਅੰਡੇਮਾਨ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (ਜਿਸਨੇ (ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੁਨਾਮੀ) ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ 5 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਥਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 5000 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸਾਂਝੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ - ਸਾਂਝੇ ਖੇਤਰ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ - ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ, ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਸਰਾਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਹੂਲਤ ਸਥਾਨ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਵੱਲ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ - ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸੁਪਰ ਮਾਰਕੀਟ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਜੋ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਖੇਤਰ / ਸਾਂਝੇ ਜਾਇਦਾਦ ਸਰੋਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧੁੰਦਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਪਹਿਲੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੈਡੀਕਲ ਪਹਿਲੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਲਈ HIV ਜਾਂ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਖੂਨ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਗਲੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਨੀਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖੂਨਦਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ: ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਐੱਚਆਈਵੀ, ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ, ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਚਾਰਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਟੀਬੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅਣਜਾਣ ਡਾਕਟਰੀ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਲੋਕ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਕੀਨਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸਬਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ, ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਬਕ (ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੰਗਣ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਂ 'ਤੇ ਫਟਣ ਦੇਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਥਿਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਬਕਾਰੀ ਮਾਚਿਸ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਉਰਫ਼ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਮਲਿਤ ਖਿਤਿਜੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੰਬਕਾਰੀ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਪ੍ਰਬਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

ਭਾਰਤ ਨੇ2005 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਕੋਈ ਸਿਵਲ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮੇਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2012 ਦੇ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਮੈਂ ਜੈਮਿਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ "ਕੀ ਭਾਰਤ ਨੇ 2025 ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ?" ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ:

“ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਦਾ 2025 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੌਜੀ, ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਡੋਮੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲਸ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੇ ਸਾਇਰਨ, ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਬਲੈਕਆਉਟ ਰਿਹਰਸਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਵੱਡੇ ਟਕਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ 1965 ਅਤੇ 1971 ਦੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਯਮਤ ਅਭਿਆਸ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਭਿਆਸ 1962 ਦੇ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲਸ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:

• ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ-ਰਾਜ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਡ੍ਰਿਲਸ (ਹਵਾਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੇ ਸਾਇਰਨ ਟੈਸਟ, ਬਲੈਕਆਉਟ ਡ੍ਰਿਲਸ, ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ) ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸਰਹੱਦੀ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਸਨ।

ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਪਾਂਸ ਫੋਰਸ (ਐਨਡੀਆਰਐਫ), ਸਟੇਟ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਪਾਂਸ ਫੋਰਸ (ਐਸਡੀਆਰਐਫ) ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ (ਭੂਚਾਲ, ਸੁਨਾਮੀ, ਹੜ੍ਹ) ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ, ਜੈਵਿਕ, ਰੇਡੀਓਲੌਜੀਕਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ (ਸੀਬੀਆਰਐਨ) ਲਈ ਬਹੁ-ਰਾਜ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ।

• ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਤਿਆਰੀ: ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਸੰਯੁਕਤ ਫੌਜੀ ਲੜਾਈ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਯੁੱਧ ਖੇਡਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਭਿਆਸ ਬ੍ਰੇਜ਼ਨ ਰੱਥ, ਗਗਨ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਅਭਿਆਸ) ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਚਾਲਨ ਤਿਆਰੀ, ਅੰਤਰ-ਏਜੰਸੀ ਤਾਲਮੇਲ, ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।"

ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਫੋਰਸ ਦੀਆਂ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਬੇਸ਼ੱਕ ਸਖ਼ਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਰਿਫਰੈਸ਼ਰ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਰੋਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਏਆਈ ਐਪਸ ਆਫ਼ਤ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ 'ਤੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਏਆਈ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਜੈੱਟਪੈਕ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਚੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਂਚਿਆ ਗਿਆ ਖੂਨ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਭੂਚਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਰਮਾਣ ਕੋਡ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ। ਇੱਕ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ ਗਵਰਨਰ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।