मध्य सप्तक म्यूजिंग्स 36 13.08.26

 कार्यक्षम प्रशासनाखातीर मॉक ड्रिल हें केंद्रस्थानी आसता

मालिनी शंकर हांणी केला

डिजिटल प्रवचन

© युएन फोटो लायब्ररी

सोमारा कोलंबियांत जाल्ल्या भूंयकांपाक लागून उण्यांत उणी तयारी करपाची गरज दिसून आयली. तयारी दरेका शारांतल्या दरेका नागरिका खातीर उण्यांत उणें 60 दिसां खातीर अन्न रेशन आनी पिवपाच्या उदकाची उपलब्धताय सांगता, जाल्यार भारतांतल्या दरेका गांवांतल्या पुराय लोकसंख्ये खातीर दुबळ्या, दुबळ्या आनी दुदाक धरपी आवय खातीर फावो ती उदका पुरवण आनी नितळसाण आशिल्ले बहुउद्देशीय आपत्ती आश्रयस्थान बांदचे पडटले, वैजकी तयारी, नागरी तयारी, सोद आनी बचाव एजन्सी खातीर प्रशिक्षण, रिकामी रसद आनी बेगीन शिटकावणी दिवपी स्थापणूक, एच.आय.वी.ची तपासणी केल्ली रगत पुरवण, वखदां, स्वयंसेवकांचो डेटाबेस, हे आपत्ती तयारीचे हेर उच्च बिंदू आसात. स्मार्ट सिटी गव्हर्नन्सांत नियोजीत निवासी वाणिज्य आनी उद्देगीक केंद्रां आड मापांक केल्यार हें सोंपें करूं येता. कोलंबिया आनी व्हॅनेझुएलांतल्या भूंयकांपांनी दाखयल्ले प्रमाण मुळावी बांदावळ दर मनशाच्या आदाराचेर मापांकीत करची पडटा आनी ती आपत्ती प्रमाण आसूंक जाय. उण्यांत उणें हाका लागून जनगणनेचो आंकडो जाय!

मॉक ड्रिल बहुउद्देशीय आपत्ती आश्रयांतली उणीव भायर काडटात: दुबळ्या दुबळ्या आनी दुदाक धरपी आवय कडेन सुसंगतीचो उणाव, संकश्टाच्या वेळार पशुवैजकी शास्त्रांत अपर्याप्तताय आपत्ती लॅंडस्केपांत अडकल्ल्या वेळार इन्फ्रा आसतात, वैजकी तयारी, सोद आनी बचाव एजन्सींची इत्सा वळेरी, एआर पंगडांकय वेळ-रेखे आड हातांत अणभव मेळटा.

ही तपासणी वळेरी सप्तकांतल्यान एक फावट आंतर एजन्सी डेटाबेस म्हणून अद्ययावत करची पडटा; हो डेटाबेस अद्ययावत करप मॉक ड्रिलांनी सगळ्यांत बरी सेवा दितात कारण तातूंतल्यान प्रशासनाची मुळावी क्षमता तशेंच अपर्याप्तताय भायर येता. चड म्हत्वाचें म्हणल्यार आपत्ती परिस्थितींत जिवीत आनी मरण हांचे मदीं फरक करपी सुदारणा करपाच्या वाठारां विशीं आमकां सावधान करता. ताचे परस चड म्हत्वाचें म्हणल्यार मॉक ड्रिल आमकां आंतर-एजन्सी समन्वयांतलीं अंतरां शिकयता. आपत्ती प्रवण उपखंडांत तें म्हत्वाचें म्हत्वाचें.

जागृताय निर्माण करपाक मॉक ड्रिल म्हत्वाचो मापदंड म्हणून काम करता देखून शाळांनी आनी शिक्षणीक संस्थांनी म्हयन्याळ्या तत्त्वाचेर मॉक ड्रिल एकाच वेळार भुरग्यां वरवींय कुटुंबां मेरेन पावपाच्या हिताची सेवा करतली.

दर एका बहुमाळयेच्या अपार्टमेंट संकुलांत दर मनशाक मापांकीत केल्लें समर्पीत एम्ब्युलन्स आनी उजो पालोवपी दळ आसपाक जाय, पूण हो विशय स्वताक वेगळ्या लेखांत वांटो घेवपाक फावो. तरी लेगीत कॅप्टिव्ह वीज निर्मिती प्रकल्प, पावसाच्या उदकाचो सांठो, मनशां खातीर समर्पीत एम्ब्युलन्स सेवा आनी दर एका धन्य बहु माळयेच्या अपार्टमेंट संकुलाक पशुवैजकी जतनाय घेवपाची गरज आसा; आनी एका रस्त्यार आशिल्ल्या एका माळयेच्या घरांच्या दर एका ब्लॉका खातीर; चडांत चड 1000 नागरिकांची सेवा दिवपी.

दरेका शार प्रशासना खातीर उदका पुरवण आनी नितळसाण मंडळांनी म्हयन्याक उण्यांत उणें एक फावट मॉक ड्रिल करची पडटली. अशें करतना उदका पुरवण अधिकाऱ्यांक उदक सांठोवपाच्या मुळाव्या साधनसुविधां मदीं अपर्याप्तताय, उदका पुरवण वेवस्थापनांतलीं उत्तम पद्दतीं वेवस्थापन करपाक शिकूं येतात आनी उदका पुरवणांत विस्तार करपा खातीर सरकाराक शिफारशी करूं येतात.

बेंगळुरू, मंगळूर, पणजी वा भुवनेश्वर म्हैसूर ह्या सारक्या शारांनी शंबर टक्के नळांतल्यान रांदपाच्या गॅसाची पुरवण जाल्या उपरांत उजो लागपाची प्रवृत्ती कितें हाचेर अजूनय आमकां स्पश्टताय ना.

ह्या सप्तकाचे सुरवेक काली कोलंबियांत एक सर्च अँड रेस्क्यू दृश्य. © आल्वारो गुतिएरेझ आराना

मॉक ड्रिल तुमकां दाखयतले देखीक खंयचे लावडस्पीकर कार्यक्षम आसात आनी खंयचे नात. येरादारी संकेतां खातीरय तशेंच. जेन्ना पयलींच शिटकावणी दिल्या तेन्ना येरादारी अराजक अपरिहार्य आसता. देखून येरादारी वेवस्थापनांतल्या तज्ञांक प्रोटोकॉल स्थापन करचे पडटात. गर्दी आशिल्ल्या शारांनी पाचव्या कॉरिडोरांक लागून अराजक आनीक वाडटली. व्हड भूंयकांपा उपरांत सुनामीची शिटकावणी दिल्या आनी लोकांक भायर काडपाक सुरवात जाल्या जाल्यार कल्पना करात. येरादारीची अराजक जिवीत उरपाची वृत्ती पाळटा आनी कोणाकच दोश ना हें स्पश्ट. देखून येरादारी पुलिसांनी पयलींच शिटकावणी दिल्ल्या वेळार येरादारी वेवस्थापनांतल्या अंतरां विशीं जाणून घेवपा खातीर मोक ड्रिल करप गरजेचें आसा. सामुहीक लोकांक भायर काडपा खातीर एम्ब्युलन्स कर्मचाऱ्यांक प्रशिक्षण दिवचें पडटलें. आमदारांनी पशुवैजकी काळजी तशेंच वेगवेगळ्या सक्षम, नागरिक, दुबळ्या आनी दुबळ्या लोकांचें कल्याण वेवस्थापन करपा खातीर स्वयंसेवी कार्यदळांच्या फुडाऱ्यां कडेन संपर्क दवरचो पडटलो... संकश्टां उपरांत... आपत्ती आयिल्ल्या परिदृश्यांचेर.

वादळी उदकाच्या निचऱ्यांनी आनी उदका पुरवण जलाशयांक गाळ काडपाक कितलें काम उरिल्लें तें मॉक ड्रिलांतल्यान कळटलें. एसडब्ल्यूडी आनी उदका पुरवण जलाशयांक गाळ काडपाची मागणी उदकांतल्यान जावपी दुयेंसांचेर उपचार करपा खातीर अदमास मापांकीत करपाक मदत करतली – वैजकी तयारी खाला. हाका लागून आपत्ती निवारण एजन्सींचो आंतर-एजन्सी सहकार्याची गरज आसा... मॉक ड्रिल खातीर प्रभावी प्रसिध्दी वरवीं सगळ्यांत बरी सेवा. मॉक ड्रिलांतल्यान मेळिल्ल्या धड्याक भरपूर प्रसिध्दी दिवपाची गरज आसा.

पूण अंडमान निकोबार जुंवे सारक्या भारताच्या जुंव्यावयल्या प्रदेशांनी टाइम्स ऑफ इंडिया, इंडियन एक्सप्रेस वा पोर्ट ब्लेअर / श्री विजयपुरम हांगा आशिल्ल्या हिंदू सारकिल्या राष्ट्रीय दिसाळ्यांचे मान्यताय प्राप्त संवाददाता नात. दूरदर्शन आनी ऑल इंडिया रेडिओचो जुंव्या प्रदेशांत कांय विलक्षण प्रवेश आसा पूण सुरक्षीत नोकरी / पेन्शनीय नोकऱ्यो म्हणल्यार तांकां खबरां आयात करपाचो उणोच हुस्को आसा.

ऑल इंडिया रेडिओ पोर्ट ब्लेअर स्टेशन देखीक- प्रसारण करपाचो त्रास जालो नाe भारतीय नॅशनल सेंटर फॉर ओशन इन्फॉर्मेशन सर्विसेस हांणी जारी केल्ल्या 11 एप्रिल 2012 दिसा जाल्ल्या एम8.6 भूंयकांपा वयल्यान सुरवातीची शिटकावणी प्रसारीत जाल्ली, जाका लागून पुराय हिंदु म्हासागर प्रदेशांत सुनामी शिटकावणी सुरू जाली. पोर्ट ब्लेअर स्टेशनाचेर ऑल इंडिया रेडिओक म्हजो फोटोजर्नलिस्टीक प्रबंध उजवाडा खातीर ह्या लेखकान केल्ल्या म्हायती हक्काच्या अर्जांत स्टेशन संचालकान जाप दिली की सुनामी शिटकावणी प्रसारीत करपाचो सरकारी आदेश ना. जशें पोर्ट ब्लेअरच्या दूरदर्शन केंद्राच्या स्टेशन संचालकान व्यक्तिगत रितीन रूची घेतली आनी सुनामीची सुरवातीची शिटकावणी जारी केल्ल्याचेर एक मजकूर स्क्रोल प्रसारीत केलो.

खास करून विजयवाडा, / अमरावती सारकिल्या उदयाक येवपी स्मार्ट शारांनी उजो पालोवपी दळांनी सप्तकी मॉक ड्रिल करची पडटा. येवपी 40 माळयेच्या अपार्टमेंट संकुलाच्या बुन्यादी सकयल ‘स्मार्ट’ नळांतल्यान रांदपाची गॅस लायनी घालून 40 माळयेचो अपार्टमेंट कॉम्प्लेक्स बांदपाचो बनावट परवानो मेळोवपा खातीर पालिका म्हामंडळांतल्या एका मूर्खाक लांच दिवप सगळें बरें. दर्यादेगेवेल्या आंध्र प्रदेशांतल्या व्हड वाठारांनी सैमीक वायूचें अप्रमाणीत प्रमाण आसा हें पुरायपणान दुर्लक्षीत जाता. सौम्य भूंयकांप क्रियाकलापांतल्यान भायर सरपी फकत घर्शणाक लागून सैमीक वायूचें उत्सर्जन आनी नळांतल्यान रांदपाच्या वायूखातीर मुळावी बांदावळ अशे दोनूय प्रकार स्फोट जावंक शकतात. सैमीक वायूच्या उत्सर्जनाक लागून नळांतल्यान वायूचो इन्फ्रा कसो जळूं येता हाचेर मॉक ड्रिल सुरू जावचे पयलीं लेगीत नदर मारपाची गरज आसा.

पूण भूगोलाचें लेगीत गिन्यान नाशिल्ल्या भूंयशास्त्राचो विचार करिनासतना पूण दर्यादेगेवेल्या आंध्र प्रदेशांतल्या तेल आनी सैमीक वायूच्या सांठ्याचेर बहुमाळयेच्यो इमारती बांदपाचे परवाने जारी करपी भ्रश्ट मूर्खाक लक्षांत घेवन ते प्रमाण मॉक ड्रिल तयार करच्यो पडटल्यो. मागीर जमनी सकयल सैमीक वायूची पुरवण आशिल्ल्या वाठारांनी रांदपाच्या वायूची नळ लायन घालून निर्माण जावंक शकता अशा आपत्तीच्या संभाव्य खर्चाचो अदमास जाणून घेवपा खातीर आमी भ्रश्टाचाराचें प्रमाण वाडयतात. ह्या प्रकारच्या आनी प्रमाणांतल्या भ्रश्टाचाराक तोंड दिवपाचें कसलें नशीब!

मोक ड्रिल आमकां आपत्ती परिस्थितींत करपाक जाय आनी करपाक जायना अशें सगळें शिकयतात. चड म्हत्वाचें म्हणल्यार घरां, मुळावी बांदावळ, उपयुक्तताय, सेवा, अन्न, उदक, आनी उर्जा सुरक्षा, भलायकी जतनाय, आनी वैजकी तयारींतली अपुर्णताय आमकां दाखयता. निमाणे केन्ना आमी मॉक ड्रिल केल्ली? कोवीड 19 लॉकडावनांत थोडे ध्वज मोर्चा जाले; पूण आमी ओप- सिंदूर वेळार बॉम्बस्फोटाची तयारी करताले तशें मॉक ड्रिल जाली ना, atleast बेंगळुरूंत. आमी नागरिक म्हणून जागृत रावपाची गरज आसा, फायदो जाता म्हणून मॉक ड्रिल करपा विशीं म्हायती खातीर आरटीआय वरवीं अर्ज करपाची गरज आसा, निमाणें.

हांवें म्हज्या थळाव्या पुलीस स्टेशनाच्या लोकसभा प्रतिनिधीक आनी मंडळ निरिक्षकाक बरयलें आनी दुबळ्या, दुबळ्या आनी पाळीव जनावरांची जतनाय घेवपाची ऑफर दिल्यार भायर काडपाची पेशकश केली.