Ngā Whakaaroaro o te Waenganui Wiki 18, 8.04.2026 (Maori)

Me pēhea te whakatau i te pirau?

Nā Malini Shankar

Te Tūāpapa Kōrero Mamati

He maha ngā wā ka tūtaki tātou ki ngā āhuatanga i Inia ina whakawhirinaki ā tātou mahi, ā tātou oranga ki te whiwhi ratonga mai i te Kāwanatanga. Ko te iwi o Inia me te maha atu o ngā whenua pēnei i a Hapani, Korea, Iharaira ka tūtaki ki te mahi tahi a ngā tari kāwanatanga mō te kore utu. Kua horapa te utu me te pirau puta noa i ngā momo taumata o te hapori tae atu ki ngā kaihanga ture me ngā rāngai kore-moni me te mātauranga.

Engari kāore au e whakaae ki te utu ahakoa he whakaroa, he ngaronga moni rānei mōku. Kua riria ahau e te whānau me ngā whanaunga mō tēnei whakapehapeha matatika kore e taea te whakahē, ā, kua tawaihia hoki mō te kuware. Arā, kāore ianei he mea pouri ina whakaitihia te hunga mātau e noho ana i ngā taumata teitei o te mana pāpori ki te utu kia oti ai ā rātou mahi?

I roto i te blog o tēnei rā ka kōrero ahau mō tētahi tirohanga whaiaro mō te patu i te pirau. Nā te mea kāore he kōwhiringa mōku mō te pirau/te utu whakapati me te tere o te moni, kāore he kōwhiringa mōku. Ā, e harikoa ana ahau ki te kī he tino mārama taku hītori kāore anō kia utu whakapati. Kāore anō ahau kia utu whakapati mō te rēhitatanga o tētahi mea, i te mea kua whakawhiwhia mai he whenua BDA ki ahau, tōna rēhitatanga, te whiwhi mahere whakaaetanga mō te hanganga o taku whare, te whiwhi hononga hiko me te horoi rangitahi mō te hanganga o taku whare, te whiwhi tiwhikete Nohoanga, te whiwhi ID Hauātanga, (ina hoki i whakakahoretia e au tētahi wā hui ki te tari taote pokanga ā-rohe, ā, i pai ake ahau ki te tū i te rārangi ki te tūtaki ki te tākuta i te hōhipera Kāwanatanga kia aromatawaitia taku ōrau hauātanga), taku Ota Kāri Penihana Hauātanga, kua tutuki katoa ēnei me te kore utu whakapati e tino whakahīhī ana ahau ki te kī. I mua i te wā i whakakorea ai e au tētahi kirimana/Whakaaetanga kua hainatia ki tētahi tari kāwanatanga i te wā i tohu ai rātou ki te utu whakapati mō te tukunga o te tahua.

Engari i pōhēhē ahau i te wiki kua taha ake nei, e tētahi āpiha i te kamupene tuku hiko ā-rohe i taku tono mō te hononga tuku hiko "pūmau" - he hononga hiko tuturu. I waea atu ahau ki a ia kia mōhio ia kua tukuna angitu taku tono ipurangi i muri i taku utunga i ngā utu e tika ana i runga ipurangi. Me tono atu ahau ki a ia kia whai ake i taku tono me te tuku wawe mai i te hononga hiko tuturu i te mea kua tukuna katoatia ngā tuhinga e tika ana. I kī mai ia, ā, ka whakahuahia e au tana kōrero – "E kui, he aha koe i utu ai i ngā utu ipurangi? Kua tono koe mō te hiko 3KV, kāore e ranea, me i pātai mai koe ki ahau, kua tohutohu atu ahau ki a koe me pēhea te tiki i te utu pai mena kāore koe i utu i ngā utu. Inaianei me tono anō koe mō te hiko tāpiri. Ā, me tuku e koe he whānuitanga o ngā tuhinga mā te kaituhi raihana me te hiri me te waitohu. Me utu ia i te utu mō tana ratonga".

Engari me pēhea, ā, kei hea tātou e taea ai te aukati i tēnei whanaketanga mate pukupuku? Ki taku whakaaro ka tīmata mai i a tātou. Ki taku whakaaro, ki te whai wā tātou ki te rangahau mō ngā tuhinga e hiahiatia ana, ka taea e tātou te tuku i ngā tuhinga katoa i te tīmatanga me te kore e oti. Ā, ki te tika ngā tuhinga katoa, ka iti ake te wāhi mō te āpiha/kaimahi take/kaituhi ki te tono utu whakapati. Ahakoa kua tukuna ngā tuhinga katoa, e kore ngā kōnae e neke haere tonu me te kore he utu whakapati. Koinei te pānga tāpiri o te utu whakapati ki ngā wāhanga kore-pirau o te hapori. Me māia te tangata ki te tatari mō te wā tika. Ki te kore tēnei e mahi, haere ki te kōrero ki te āpiha me te reo ngawari, whakaute hoki kei te tuhi koe i ngā mea katoa, he pai ake te tuku whakamaharatanga tuhituhi mā te mēra rēhita. E rua ngā whakamaharatanga tuhituhi, ā, ka mataara tonu ngā āpiha. Mōku nei, ka kōrero tonu ahau ki ngā āpiha kāore au e utu whakapati i tetahi! Nā te mea kei te whakapono ahau he tino tika aku tuhinga. E mahara ana ahau ki tētahi Komihana Taake Hoko i te wā i tohutohu ai i ana kaimahi kia kaua e whakatoi i ahau mō te utu whakapati nā te mea he tino tika taku 'kōnae'!

Kua whakatūria e au he whakapā atu ki tētahi kaimahi kirimana raihana ki te tono mō te hononga hiko, ā, kua kī atu ahau ki a ia me whai kape ahau i tana raihana me te Kāri Aadhar, tōna wāhi noho, ā, ka meinga e au kia hainatia e ia tētahi oati oati kia whakamanahia e te notari, ina whakaae ia i roto i te tuhituhi kāore ia i utu whakapati i tetahi kia whakaaetia taku hononga hiko. Kei te mau tonu te whakaute me te mana o te kupu tuhituhi me te wehi ki te ture i Inia.

Ki taku whakaaro he huarahi pai tēnei hei patu i te wehi o ngā kaimahi kirimana raihana me ngā āpiha pirau. Me whakatau āta koe kia taka ki te ara ngāwari mā te utu whakapati. Ka tino nui rawa atu tāu mahi ki te iwi i taua ara.

Comments

Popular posts from this blog

Gedanken zur Wochenmitte 16, 25.03.26 (German)

Wochenmitte-Gedanken 13, 4.03.2026