Midweek Musings 21,29.04.2026 रोजगार निर्मिती वरवीं गुन्यांव नियंत्रण.
मालिनी शंकर हांणी केला
दर एका समाजांत गुन्यांव आसता. गुन्यांवाची व्याख्या आनी स्वरुप हातूंत गुन्यांव वेगवेगळे आसतात, पूण तरी लेगीत ते घडटात. फाटल्या आंगणांतलो कांय बागेचीं साधनां वा कोळसो चोरपाचो ल्हानसो गुन्यांव आसूं येता; तो खाजगी मालमत्तेंत घुसून टॅप, वा टीव्ही रिमोट कंट्रोल साधनां, सेलफोन चार्जर प्रेशर कुकर / आयदनां सारकिले कांट्रॅप्शन चोरप आसूं येता .... फकत तांकां हातांत येवंक शकता तें कितेंय.
मागीर ड्रग्स विक्री आनी ड्रग्स सिंडिकॅटां कडेन संबंदीत गुन्यांव; बलात्कार आनी छळ करप सारकिले लैंगीक गुन्यांव; भुरग्यांचो लैंगीक अत्याचार, वा समलिंगी लैंगीक हिंसाचार. बायलां, भुरगीं, निराधार...
मागीर रानांतल्या उत्पादनांची शिकार n तस्करी...संरक्षित आनी धोक्यांत आशिल्ली मोनजात, आनी वनस्पत.
समाजशास्त्रज्ञ म्हणटात की प्रौढ जिणेंत सूड घेवपाचो फकत स्वताचो गैरवापर जाल्लो. वा वाडट्या वर्सांनी जें वंचित आशिल्लें तें वंचित दवरलेले ते आपूण चोरतात तें ताब्यांत घेवन समाधान सोदतात. ह्या प्रकारचे वंचित आनी भ्रश्ट घटक पितृसत्ताक समाजांतल्या आनी समाजांतल्या तरणाट्या बायलेची कुमारीपण ‘चोरप’ मेरेन पावतात. ते मेरेन चोर कुमारी आशिल्ली काय ताका बायलेची कुमारीपण चोरपाची इत्सा कित्याक जाता हें सांगप कठीण.
खंयच्याय तरेन हो लेख अशा गुन्यांव प्रवण घटकांक गुन्यांवकारी कृत्यांत आडखळून पडूंक दिवचे न्हय म्हणून रचनात्मक रितीन गुंतून दवरपाचो यत्न करपाचो आसा. गुन्यांवकारांक चुकीच्या रितीन सहानुभूती दिवंक फावना हें हांवें मान्य केलां जेन्ना तांच्या बळींक सहानुभूती दिवपी कान आनी तांच्या लुकसाणाचो निराकरण फावो.
पूण मानवनिर्मित उदरगतीच्या भिंगांतल्यान पळयल्यार एकदां रगताची चव घेतिल्ले हे गुन्यांवकारी घटक एक तर तांच्या तात्काळ गरजांक पोसपा खातीर वा एड्रेनालाईनाच्या उदकाच्या व्यसनाक लागून वा फकत मोक्ष नाशिल्ल्यान घुंवडावन गुन्यांवांत रमत रावतले. एकदां पुलिसांच्या रेकॉर्डांत आयले उपरांत ते परत केन्नाच रोजगार मेळूंक शकनात. परतून हांव भर दितां आनी परतून सांगूं: हांव गुन्यांवकाराक सहानुभूती दाखोवपाचो यत्न करीना. म्हणल्यार तांकां रोजगाराच्या पिराये सावनच फायदेशीर नोकरी मेळ्ळी जाल्यार घडये जायत्या गुन्यांवकारी करिअराचो गर्भपात जावंक शकतालो. कल्पितपणान सांगपाचें जाल्यार. खंयच्याय समाजांत शंबर टक्के रोजगार शक्य ना अशेंय सांगचें पडटलें. तशेंच शंबर टक्के गुन्यांव पुरावो समाज ना.
पूण हालींच्या एका घडणुकेंतल्यान म्हजे भितर कांय अंतर्निरीक्षण उजवाडाक आयली. शेजाऱ्याच्या सुरक्षा कॅमेऱ्यांनी नव्यान बांदिल्ल्या घरांत चोर प्रवेश मेळोवपाक काडले. तांकां चोरपाक कांयच मेळ्ळें ना आनी जेन्ना तांकां बऱ्या सामरी शेजाऱ्याक तोंड दिवचें पडलें तेन्ना चोरांनी स्वताच्या सुरक्षे खातीर बोल्ट मारले. पुलिसांक कळयलें आनी नियमित कागाळी आदी घराच्या मालकान दाखल केल्यो. पुलिसांच्या चवकशेंतल्यान तांकां असो निश्कर्श काडलो की तरणाटे चले तांकां रातच्या वेळार ड्रग्स आनी सोऱ्याच्या फिक्साक मेळपाक खंयचीय साधनसुविधा सोदतात. अधिकृतपणान वा खरें म्हणल्यार मालमत्तेंतल्यान कांयच चोरूंक नाशिल्ल्यान पुलिसांनी चले बुक करूंक ना.
तेन्नाच म्हाका दिसलें की हे चुकीचे आनी विचलित तरणाटे जर रचनात्मक रितीन फायदेशीर रोजगारांत गुंतले जाल्यार घडये ते अशा लिंबोंत नाशिल्ले. पूण लागसारच्या झोपडपट्ट्यांतले गुन्यांवकारी घटक म्हणून वळखुचे पयलीं. घडये ते चड सुरक्षीत परिस्थितींत वाडले जाल्यार व्हड जातना नकारात्मक छाप येवची नाशिल्ली. तांकां किशोरावस्थेचीं चड सुरक्षीत प्रभाववादी वर्सां आसलीं जाल्यार घडये तांची निमाण्या काळांतली गुन्यांवकारी प्रवृत्ती टाळूं येताली?
दुसरे वटेन पुलिसांनी कारवाय करपाक कित्याक न्हयकार दिलो? ते सहभागी आसात काय? घडये. वा घडये ह्या प्रकरणांत प्रत्यक्षांत कांयच चोरूंक नाशिल्ल्या गुन्यांवकारी घटकांचेर उर्जा आनी साधनां वाया घालपाक सोदना. पुलिसांक आपूण खंयच्यान आयल्यात आनी तांची पुराय समाजीक अर्थीक फाटभूंय सारकी खबर आसता. पुलिसांचो सहभाग गूढ उरता आसतना, ...
हो म्हजो विचार, की हे गुन्यांवकारी घटक वा बेकार तरणाटे समाजीक राजकी आनी अशे तरेन अर्थीक कार्यावळींनी रचनात्मक रितीन गुंतून आसूंक जाय जशें म्हणल्यार पाचवी गस्त, आपत्ती आडावप कार्यावळी वा फकत समाजाच्या समाजीक कापडाचें प्रोफायलिंग ... तांच्या साक्षरतायेच्या / शिक्षणाच्या पांवड्या प्रमाण खंयचीय रचनात्मक कार्यावळ. बेकार तरणाटे ar रचनात्मक रितीन गुंतल्यार गुन्यांवकारी कार्यावळींत व्हडलीशी बुडटी जातली... भौशीक मळार चड पारदर्शक आसल्यार; तांकां सुरक्षीत पेन्शन नोकऱ्यो दिवपाची गरज ना, पूण atleast एक अर्द अधिकृत संस्था म्हणल्यार म्हणल्यार युवक दळ, वा स्वयंसेवी पाचवी गस्त, वा अशें कितें तरी...
गुन्यांवकारांक म्हणीचो दुसरो गाल दिवप न्हय तर समाजांतल्या गुन्यांवांचेर उपाय सोदपाचो गंभीरतायेन यत्न करप...
हांव मुद्दाम निश्कर्श बरोवंक ना कारण ताका एक विस्वासपात्र आकर्शक निश्कर्श दिवपाक तुमचो रचनात्मक प्रतिसाद जाय,... उपकार करून ह्या पानाचेर सकयल दिल्ल्या जाग्यार तुमचीं टिप्पणीं भरात...तुमच्या प्रतिसादाचेर आदारीत फुडल्या सप्तकांत ह्या लेखाक परतून भेट दितलों.
हो एक विशय जाचेर खोलायेन संशोधन आनी विविध विचारांचें दस्तावेजीकरण करपाची गरज आसा. पूण एक च्या आनी एक सुरवात तरी!
Comments
Post a Comment