मिडवीक म्युजिङ्ग २८, १७.०६.२६
वातावरणया जैविक सूचक
मलिनी शंकर द्वारा
जिं थौं जिगु नुगःया उत्साहयात मुक्त यानाच्वना, नुगलं हे सिधा गोली क्ययेकाच्वना !... जिं थःगु हे मिखां छम्ह मटरया खिचा खना – सामान्य मनूया भाषाय् छम्ह मिसा मयुर जिगु छेँया दथुइ च्वंगु विपरीत फुटपाथय् च्वंगु तःग्वःगु पत्ति दुगु सिमाय् च्वंगु सिमा क्वँय् क्वय् क्वछुनाः । अति जनसंख्या दुगु, भीडभाड दुगु बसवनागुडी छगू हरित उपनगर खः ओके... तर जि बसवनागुडीइ च्वनागु प्यदँया दुने जिं गबलें नं मटरया खिचा मखनानि । कोभिड १९ लकडाउनया इलय् लिक्कसं च्वंगु बनाशंकारी व तापाःगु बेल लेआउटय् च्वंपिं नागरिकतय्सं मयुर, मटर-मुँ, चितुवाया उपस्थितिया रेकर्ड तःगु खः... कोभिड १९ लकडाउनं जिपिं बर्डर व वन्यजन्तुतय्त धाथें हे टिज्जीइ छ्वयाबिल !
जि च्वनागु जंगली थासय् जिं यक्व तःधंपिं झंगःत खनागु दु – म्हिगःया दँया सुन्दर बसवनागुडी बंगलाय् ब्ल्याक काइट, गीज नं दु तर न्हापा गबलें मटरया खिचा खने मदु ।
थौं जि जिगु छेँया बगैंचाय् प्राणायाम न्ह्याकेत्यनागु इलय् छम्ह तःधंगु / तःधंगु झंगः विपरीत फुटपाथय् च्वंगु सिमा कचाय् अवतरण जूगु खना । जिं न्हापां थुकिया क्वँय् जक खना, जिगु छेँ न्ह्यःनेया फुटपाथय् च्वंगु गुलमोहरया सिमा क्वँय्... जिगु दृष्टियात पनेगु ज्या यानाच्वंगु खः । उकिं जिं मिखा त्वपुया, थ्व रहस्यमय झंगःया छगू झलक काये फइ ला धकाः स्वयेत छखेपाखे झुके जुया । थुकिया वाउँगु न्हाय्पं व छ्यनय् स्वंगू पाया मुकुट खनाः जि तसकं सुखद आश्चर्यचकित जुया । थुकिया मिखा निर्विवाद रुपं कःनि खाया मिखा खः । जिं उघ्रिमय् जिगु छेँय् ग्वाहालि यायेत वयाः स्वयेत सःता । उबलय् तक पीहेन तिरछा शाखाय् कुहां वयाच्वंगु खः, उकिं व अप्वः तःजाःगु थासय् पर्क जुल अले बांलाःगु पकडलिसें च्वन ... जितः वयागु झलमल्ल जुइगु हरियो गलाया पूर्ण दृष्टि स्वयेत सक्षम जुल । जिपिं निम्हेस्यां थ्व धात्थें हे कःनि खिचा खः धकाः बांलाक खंकेफु । अले छम्ह साधारण कागं वयात ल्यू ल्यू वल... जिं रेशमया कपासया सिमा धकाः अनुमान यानागु उच्च तहलय् तक पीहेनं थःगु लँपु वाल्ट्ज यात । वयां लिपा जिं थःगु छेँनं स्वये मफुत । जिं जिमि जःलाखःलायात सःता, सुयागु छेँया न्ह्यःने थ्व सिमा दु, गुकी मरि च्वनाच्वंगु खः । व नं पिहां वयाः सिमायात स्क्यान यानाः लुइकल अले आनन्दपूर्वक द्यनाच्वंगु इलय् अन च्वय् च्वनाच्वंगु किपा क्लिक यात ।
तःग्वःगु जंगल दुगु शहरी क्षेत्रय् अनुसूची १ या चखुंचाया प्रजाति खनेदइगु धाथें हे छगू चमत्कार स्वयां म्हो मखु । तर थ्व छगू क्षयकारी परिदृश्यया बायो इन्डिकेटर खः : थुकिलि तःग्वःगु जंगली क्षेत्र सुख्खा भूमिया पारिस्थितिकी तंत्रय् क्षय जुइत्यंगु संकेत बी am afraid । कःनि खाचां ख्वातुगु ख्वाउँगु सदाबहार वर्षा वनया जक संकेत मखु । थ्व गंगु शुष्क क्षेत्रय् घाँय् बुँया इकोसिस्टमया अप्वः संकेत खः । अथे धइगु वाउँगु बसवनागुडीया छुं छुं थासय् च्वंगु ख्वातुगु वाउँगु त्वपुसा क्षय जुयाच्वंगु दु । तःग्वःगु आर्द्र सदाबहार गुँत झाडी-भूमि इकोसिस्टम व घाँय् भूमि इकोसिस्टम थेंज्याःगु सुख्खा भूमिइ क्षय जुल... मरुभूमिकरण प्रक्रियाया प्रतिबिम्ब ।
थुकिया विपरीत फुटपाथय् (जिगु छेँया न्ह्यःने) जिं सन् १९९५ फेब्रुअरीइ जिमि अजा मदुगु शोकया इलय् छगू प्राइड अफ इन्डिया ट्री (Lagerstroemia speciose) रोपे यानागु खः । झंगः जक मखु, जिं थ्व प्राइड अफ इन्डिया ट्रीइ स्क्विरल, स्लेन्डर लोरिस (Loris lydekkerianus) थेंज्याःगु निशाचर जीव, बानर, ब्याट, बार्न उल्लु, हूटेड उल्लुया उपस्थितिया दस्तावेजीकरण यानागु दु ।
पार्क संरक्षण ऐन अन्तर्गतया तःजाःगु सिमायात कानूनी रुपं सूचं बीगु व संरक्षण यायेगु ई वःगु दु, छाय्धाःसा थुकी लिउनेया व लुप्तप्रायः वन्यजन्तुत च्वनाच्वंगु दु । तःधंगु शहरी क्षेत्रय् झीगु तत्कालया वातावरणया संरक्षण यायेत झीसं यायेफइगु दकलय् म्हो ज्या खः । आः व झीगु जैविक विविधताया निंतिं जिम्मेवारी खः ।
Comments
Post a Comment