মিড উইক মিউজিংছ ২৮, ১৭.০৬.২৬
পৰিৱেশৰ জৈৱ সূচক
মালিনী শংকৰৰ দ্বাৰা
মই আজি মোৰ হৃদয়স্পৰ্শী উত্তেজনা মুকলি কৰি দিছো, পোনে পোনে হৃদয়ৰ পৰা গুলী মাৰিছো!... মই নিজ চকুৰে দেখিলোঁ বাংগালুৰু নগৰ জিলাৰ মাজভাগত মোৰ ঘৰ বেংৰ সন্মুখত বিপৰীত ফুটপাথৰ ডাঠ পত্ৰযুক্ত গছজোপাৰ ওপৰত গছৰ ডালত উঠি সাধাৰণ মানুহৰ ভাষাত এটা মাইকী ময়ুৰ এটা হুপিছে। অতি জনবসতিপূৰ্ণ, ভিৰ কৰা বাছাৱনাগুডি এটা সেউজীয়া উপকণ্ঠ অঞ্চল ঠিক আছে... কিন্তু মই বাছাভানাগুডিত থকা পাঁচটা দশকৰ ভিতৰত মই কেতিয়াও মটৰৰ কুকুৰা দেখা নাছিলোঁ। ক'ভিড-১৯ লকডাউনৰ সময়ত ওচৰৰ বানাশংকৰী আৰু দূৰৈৰ BEL Layout ত নাগৰিকে ময়ুৰ, মটৰ-মুৰ্গী, নাহৰফুটুকী আদিৰ উপস্থিতি লিপিবদ্ধ কৰিছিল... ক'ভিড লকডাউনে আমাক চৰাই-চিৰিকটি আৰু বন্যপ্ৰাণীক সঁচাকৈয়ে এটা টিজিত পেলাই দিছিল!
মই থকা বনাঞ্চলত বহুতো ডাঙৰ ডাঙৰ চৰাই দেখিছো – ক’লা ঘুৰি, যোৱা বছৰবোৰৰ ধুনীয়া বাছাৱনাগুডি বাংলোবোৰত হাঁহকে ধৰি কিন্তু মটৰৰ কুকুৰাৰ আগতে কেতিয়াও দেখা নাপালোঁ৷
আজি মই মোৰ ঘৰৰ বাৰীত বহি প্ৰাণায়াম আৰম্ভ কৰিবলৈ লওঁতেই বিপৰীত পদপথত গছৰ ডালত এটা বিশাল / ডাঙৰ চৰাই অৱতৰণ কৰা দেখিলোঁ। প্ৰথমতে কেৱল ইয়াৰ ঠেংখনহে দেখিলোঁ, মোৰ ঘৰৰ সন্মুখৰ ফুটপাথত গুলমোহৰ গছৰ গছৰ ডাল এটাই... মোৰ দৃষ্টিশক্তি বন্ধ কৰি ৰাখিছিল। গতিকে চকু দুটা চেপি ধৰি কাষলৈ কুঁজৰাই চালোঁ এই ৰহস্যময় চৰাইটোৰ আভাস পাব পাৰিম নেকি। ইয়াৰ সেউজীয়া ডিঙি আৰু মূৰত তিনিটা পাখিৰ মুকুট দেখি মই ইমানেই সুখী হৈ আচৰিত হ’লোঁ। তাৰ চকু দুটা ভুলকৈ মটৰৰ কুকুৰাৰ দৰে আছিল। লগে লগে মোৰ ঘৰৰ সহায়কক মাতিলোঁ আহি চাবলৈ। তেতিয়ালৈকে মটৰমাহটো হেলনীয়া ডালটোৰ ওপৰত তললৈ ছিটিকি আহিছিল, গতিকে ই আৰু ওপৰলৈ উঠি আহি ভালকৈ ধৰি বহিল... যাৰ ফলত মোৰ জিলিকি থকা সেউজীয়া ডিঙিটোৰ সম্পূৰ্ণ দৃষ্টিগোচৰ হ'ল। আমাৰ দুয়োজনে স্পষ্টকৈ দেখিবলৈ পালোঁ যে সঁচাকৈয়ে ই এটা মটৰ-মুৰ্গী। তাৰ পাছত এটা সাধাৰণ কাউৰীয়ে তাক খেদি আহিল... মই ধৰি লোৱা ৰেচমৰ কপাহী গছজোপাৰ উচ্চস্তৰৰ ওপৰলৈ উঠি গ’ল। ইয়াৰ পিছত মোৰ ঘৰৰ পৰা দেখা নাপালোঁ৷ মই মোৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াক মাতিলোঁ, যাৰ ঘৰৰ সন্মুখত এই গছজোপা আছে, য’ত মটৰমাহটো বহি আছিল। তেওঁও ওলাই আহি গছজোপা স্কেন কৰিলে, বিচাৰি পালে আৰু আনন্দময়ভাৱে শুই থকাৰ সময়ত তাত ওপৰত বহি থকা ছবিখনত ক্লিক কৰিলে।
ডাঠ কাঠনিৰে ভৰা চহৰ অঞ্চলত সূচী ১ৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি এটা দেখা পোৱাটো সঁচাকৈয়ে অলৌকিকতাৰ পৰা কম নহয়। কিন্তু ই এটা অৱক্ষয়ী ভূ-প্ৰকৃতিৰ জৈৱ সূচক: ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল যে ডাঠ কাঠনি অঞ্চলটো অৱক্ষয়ী হৈ শুকান ভূমিৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰলৈ পৰিণত হ’ব মই ভয় খাইছো। মটৰ চৰাইয়ে কেৱল ডাঠ ভিজা চিৰসেউজ বৰ্ষাৰণ্যৰ ইংগিত নিদিয়ে। ই শুকান শুষ্ক অঞ্চলত ঘাঁহনিৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ অধিক ইংগিত দিয়ে। অৰ্থাৎ সেউজীয়া বাসৱনগুড়িৰ কিছু অংশত ডাঠ সেউজীয়া আৱৰণখন অৱক্ষয় ঘটিছে। ডাঠ ভিজা চিৰসেউজ অৰণ্যবোৰ গুল্ম-ভূমি পৰিৱেশ তন্ত্ৰ আৰু ঘাঁহনিৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ দৰে শুকান ভূমিলৈ অৱক্ষয় ঘটিছিল... মৰুভূমি প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰতিফলন।
বিপৰীত ফুটপাথত (মোৰ ঘৰৰ সন্মুখত) ১৯৯৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত দাদাৰ মৃত্যুৰ শোককালত মই প্ৰাইড অৱ ইণ্ডিয়া গছ (Lagerstroemia speciose) ৰোপণ কৰিলোঁ।মোৰ ঘৰৰ বাৰীত চৰাইৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰা মিষ্টাৰ বিনোদ ৰাজাৰ মতে এতিয়া এইখন এজোপা গছৰ চৰাই অভয়াৰণ্যত পৰিণত হৈছে। কেৱল চৰাইয়েই নহয়, এই প্ৰাইড অৱ ইণ্ডিয়া গছত কাছ, চিকন ল’ৰিছ (Loris lydekkerianus), বান্দৰ, বাদুলি, ভঁৰালৰ উইচ্ছু, হুটেড উইলৰ দৰে নিশাচৰ জীৱৰ উপস্থিতিৰ নথিভুক্ত কৰিছো।
উদ্যান সুৰক্ষা আইন অনুসৰি উচ্চ গছক আইনগতভাৱে অৱগত কৰা আৰু সুৰক্ষা দিয়াৰ সময় আহি পৰিছে কেৱল কাৰণ ইয়াত পিছফালৰ আৰু বিপন্ন বন্যপ্ৰাণীক আৱাস দিয়া হৈছে। বিস্তৃত চহৰীয়া অঞ্চলত আমাৰ ওচৰৰ পৰিৱেশক সুৰক্ষিত কৰিবলৈ আমি কৰিব পৰা আটাইতকৈ কম কামটোৱেই হ’ল৷ এতিয়া সেইটোৱেই আমাৰ জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰতি দায়িত্ব৷
Comments
Post a Comment