मिडवीक म्युजिङ्ग २७, १०.०६.२६

वाफय् लःया नालीया महत्वपूर्ण महत्व । थ्व पुखू व लःया स्रोतया निंतिं जलग्रहण क्षेत्र खः ।

मलिनी शंकर द्वारा

वाफय् लःया नाली (एसडब्लुडि) थुनाः तसकं गम्भीर समस्या ब्वलंकाच्वंगु दु । थ्व गंगु फोहर व फोहरं जाःगु दु गुकियात फोहर थलय् तयेमाःगु खः । उकिं मुंकातःगु वा वःगु लःया दथुइ एसडब्लुडीत सफा यायेगु ज्या थुलि हे खर्च जुइ कि संसाधन व जनशक्ति हाकनं हाकनं परिचालन यायेमाली । निगूगु, गंगु फोहरय् दुगु विषाक्त पदार्थं मुंकातःगु वा वःगु लःयात प्रदूषित यानाच्वंगु दु । एसडब्लुडिइ मुंकातःगु वा वःगु लः पुखूयात फिडर याइ । पुखूत दकलय् सत्तिगु खुसिइ बाः वनी । झीगु त्वनेगु लःया स्रोत थासं खुसित तःधंगु खुसिइ दुहां वनी । एसडब्लुडीयात प्रदूषण यानाः मचायेक हे थःगु लः आपूर्ति प्रणालीयात प्रदूषण यानाच्वंगु दु... गुकिं मेपिं लखौं नागरिकतय्त विषाक्त यानाच्वंगु दु, गुपिं नं कर पुलीपिं नागरिक खः । स्वंगूगु अज्ञानी नागरिक व भ्रष्ट राजनीतिज्ञतय्सं एसडब्लुडीइ सरसफाइ व फोहर वांछ्वयेगुलिइ एसडब्लुडीया सुरक्षा सम्झौता यायेत मिलेमतो याइ ।

अप्वः मनूतय्त स्ट्रोम वाटर ड्रेन धइगु सेस्पिट खः गन इमिसं थःत सुख्खा फोहरलिसे फोहर यायेगु अनुमति बी, अझ सेनेटरी पाइप तकं थुपिं नालीइ दुकायेगु याइ । थुकी पितृसत्तात्मक मानसिकता खनेदु, गन निर्दयी जुयाः नालीइ फोहर वांछ्वइपिंसं सुं वा गुकथं नं मलमूत्र व फोहर चीकेगु आशा याइ । थुपिं वाफसया लःया नालीत वा वःगु लःयात पुखुलिइ वांछ्वयेगु निंतिं इन्जिनियरिङ यानातःगु दु धइगु खँय् इपिं अनभिज्ञ जुयाच्वंगु दु । शहरी पुखू व ट्यांकीया निंतिं जलग्रहण क्षेत्रया नेटवर्क दयेकेगु कथं इमित इन्जिनियरिङ याःगु खः ।

सरकारया कर आम्दानी – छिं व जिं कर कथं पुलेगु धइगु समुदाय / समाजया कल्याण व संचालनया निंतिं छ्यलेगु पूर्वाधार दयेकेगु निंतिं छ्यली । सरकारया कर राजस्व खः – दसुया निंतिं फोहर मुंकेगु, ढुवानी यायेगु, प्रशोधन यायेगु अनुमति दुथाय् पुनः प्रयोग यायेगु व वैज्ञानिक मापदण्ड कथं वांछ्वयेगु । कर राजस्व धइगु नागरिकतय्सं थःगु कर्तव्य मयाःगु थासय् स्रोत साधनयात हाकनं परिचालन यायेगु मखु । प्रणालीया दुरुपयोग स्वयां थ्व स्पष्ट निर्दयीतायात छुं नं प्रतिबिम्बित याइमखु – चाहे लःया आपूर्ति जुइमा वा सुख्खा फोहरयात गीला फोहरं अलग यायेगु प्रति तिरस्कार जुइमा वा एसडब्लुडीइ सरसफाइया फोहरयात निर्दयी रुपं वांछ्वयेगु जुइमा ।

सरकारतय्सं पुखुलिइ लः दुहां वइगु स्रोतय् फोहर प्रशोधन केन्द्र तःगु जूसां नं सरसफाइया फोहर मखु, औद्योगिक वा आकस्मिक मलः / प्रदूषक तत्वत चीकेगु निंतिं खः । अथे धइगु एसडब्लुडीइ फोहरयात बेवास्तापूर्वक दुहां वनीपिं थ्व कुकर्मया निंतिं मेपिं करदातातय् न्ह्यःने जिम्मेवार जुइ । अझ एसडब्लुडीइ फोहर दुकायेगु ज्याय् दोषी जूपिंसं पुखू व उकिया स्रोत : स्टर्म वाटर ड्रेनयात सफा यायेगु कर्तव्य बाध्य जुइ । औचित्य थुकथं न्ह्याइ :

सरकारतसें सरसफाइया पूर्वाधार जडान याःगु दु । वैध सरसफाइया पूर्वाधार कायेत व छ्यलेत माःगु फुक्कं दस्तावेजत छिं बियादीगु खः । थ्वयां अप्वः थ्व अभिषेक पूर्वाधारय् सरसफाइ / फोहर वनी धकाः पक्का यायेगु जिम्मेवारि छिगु खः । यदि छिके कानूनी रुपं स्वीकृत फोहर पूर्वाधारया निंतिं दस्तावेज मदुसा छिं गलत ज्या याःगुया सादा दोषी खः । स्थानीय कर्पोरेटर वा विधायकयात घुस बियाः, छिगु घरेलु फोहरयात एसडब्लुडीइ वांछ्वयेत – उकिं सुरक्षित त्वनेगु लःया स्रोतय् छि सादा अपराधी जुयाच्वंगु दु । मखु राजनीतिज्ञ वा कर्पोरेटर वा भ्रष्ट नौकरशाहया दोष मखु, थुकिया दोष दु । न त व / व अपराधी खः । घुस बियाच्वंम्ह हे खः – अपराधी सु खः, छाय्धाःसा घुस बियाच्वंम्हेस्यां कर्तव्यनिष्ठ जुयाः माःगु दस्तावेज मबिसे यायेगु इच्छा याइ । “जिके दस्तावेज मदु”, वा “जिं स्पीड मनी पुलाच्वना”, “जि गैरकानूनी आवासीय लेआउटय् च्वनाच्वना” थेंज्याःगु औचित्य न्यनागु दु, थुकिया अर्थ जक छिं भ्रष्टाचारया द्वपं बियादीपिं स्वयां नं भ्रष्टाचार जुइत कनिभ यानाच्वनादीगु दु ।

चुरोटया धुँ, बैंकया पर्चाया कागजया फोहर वा मेमेगु फोहर लँ व फुटपाथय् वांछ्वइम्ह निर्दयी नागरिक नं उलि हे दोषी जुइ । कफी कप, प्लाष्टिकया फोहर छ्यलेगु व वांछ्वयेगु फुक्कं एसडब्लुडीयात क्लोज यानाच्वंगु दु । छं थुलि घृणापूर्वक वांछ्वयागु सुनां सफा याइ ? पौरकर्मिकतय्सं धाथें हे निगू झाडुया डण्डीं लँय् बँ पुइ, थःगु ल्हाःतय् घाःपाः जुइगु खतराया सामना याइ । तर सतकय् फोहर वांछ्वयेगु छिगु निर्दयीतायात कर राजस्वं कःघाःगु मदु । न त छं इमिगु घाःपाःया बीमाया ध्यबा पुलेगु याइ । यदि छिं लँय् फोहर वांछ्वयाच्वनादीगु दु वा फोहरयात अलग मयासे उकिं फोहर म्हो यायेगु ज्याय् दोषी जुयाच्वनादीगु दुसा छिं आपराधिक कर्मय् लिप्त जुयाच्वनादीगु दु ।

जिं स्यू कि थुजाःगु कस्टिक कपिं खास हे फरक याइमखु । दुर्भाग्यपूर्ण परिणाम : थुज्वःम्ह अपराधीया छेँजःया दुजःयात सुरक्षित त्वनेगु लः प्रदूषणया लिच्वःपाखें पीडित जुइबलय् हे छम्हेस्यां थःगु गल्तीया महसुस यायेगु आशा याइ । अबलय् तक इमि दाजुकिजापिन्सं इमित दुःख बीमाली, अले इमिगु अपराधयात सार्वजनिक सुरक्षाय् ।

रचनात्मक नोटय् धाःसा स्मार्ट सिटी गभर्नरतय्सं एसडब्लुडीलिसे जक जलाशय दयेकेगु वा समर्पित वर्षा लः संकलन यानाः आवश्यकता कथं पुनर्वितरण यायेगु थेंज्याःगु जलाशय दयेकेगु थेंज्याःगु आउट अफ द बक्स सुझाव बिचाः यायेफु ।