मध्य सप्तकाचे चिंतन 26 3.06.26
शासनांत एसडीजी भाग 2
मालिनी शंकर हांणी केला
हो लेख – शासनांतल्या एसडीजीचेर दुसरो भाग 27 मे दिसा, फाटल्या बिरेस्तारा उजवाडाक येवपाचो आशिल्लो पूण हाजीर आशिल्ल्या पशुवैज्याच्या दुर्लक्षाक लागून आदल्या रातीं म्हज्या पाळीव बिबट्याच्या पिलाक मरण आयिल्ल्यान हांव इतलो अस्वस्थ जालो की हांव विशयांतल्यान भायर सरलो.
एसडीजी जरी ती एक चळवळ चालू आसा अशें आयकूंक येता तरी ते म्हत्वाचे आसात. 2030 मेरेन शासनांत हीं ध्येयां साध्य करप हें आव्हान आसा.
एसडीजी 8 – “सभ्य काम आनी अर्थीक वाड” अर्थीक प्रगतीच्या मुखार आनी केंद्रस्थानी उदरनिर्वाहाची सुरक्षीतताय दवरता. सोडल्यार राजकी वर्ग सादे समजून घेवपा पासून वंचित आसा! उदरनिर्वाह सुरक्षा पर्याय उण्या वा दिसपट्ट्या पगारापरस चड आसूंक जाय, उपरांत उदरनिर्वाहाचेर हक्क हो एक मुळावो हक्क. तातूंत अन्न आलाशिरो आनी कपडे मेळटात. ह्या गूणांक लागून भारतांत बेकारीचें प्रमाण थाराव नासतना वाडिल्ल्यान बरो गूण मेळना.
एसडीजी 9 चो अर्थ “लवचीक मुळावी बांदावळ बांदप, समावेशक आनी टिकावू उद्देगीकीकरणाक चालना दिवप आनी नवनिर्माणाक पोसवण दिवप”. हातूंत उद्देग, नवनिर्माण आनी अर्थीक विविधीकरणाक आदार दिवपी अर्थीक पर्यावरण यंत्रणा आसपावपाक जाय. कृत्रिम बुध्दीच्या युगांत मनशाक रोजगार मेळोवप हें सगळ्यांत व्हडलें आव्हान. उद्देगाच्या दृश्टीकोन कॅप्टनांनी मनशाचे क्षमतेक भायर आशिल्ल्या त्या आव्हानां खातीर एआय वापरपा खातीर पेटी भायर विचार करचो पडटलो – जशें प्लास्टीकच्या कोळशांतल्यान दर्यांत निवळ करप, वेगवेगळ्या सक्षम शारिरीक आव्हान आशिल्ल्या व्यक्तींच्या / अपंगत्व आशिल्ल्या व्यक्तींच्या मदती खातीर रोबोटिक्स वापरप.
पूण भारत सरकाराचें स्टार्ट यूपी धोरण आनी स्टार्ट यूपी ‘क्रांती’ हाका फाटीं पडला. मुद्रा रीण आनी एमएसएमईचो आदार सारकिले पर्यावरण यंत्रणेचे अर्थीक प्रोत्साहन सगळे राजकीय नदरेन रंगयल्ले आसात. स्टार्ट यूपी सेल्स सगळें बंद दुकान आसा. म्हणल्यार निमाणे परिणामांत भारताची स्टार्ट अप पर्यावरण यंत्रणा अपेस आयल्या आनी दुख्खान तशें.
मोदी सरकारान नॉट फॉर प्रॉफिट सेक्टराक धांवडायलो पूण आपल्याच नॉट फॉर प्रॉफिट सेक्टराक तेंको दिता... वाचात पीएम केयर्स जोय चवकशी करपाक मेळना. कॉर्पोरेट समाजीक जापसालदारकी इकोसिस्टम सीएसआर मुखेल्यांनी उक्तेपणान सांगून वळवळटा की आमी कुड्डेपणान पीएम केयर्साक दान दितात जाल्यार प्रस्न विचारनात, “पूण आमी एनजीओ वा खाजगी ट्रस्टांक दान केल्यार आमकां अशेंच अशेंच चवकशी मेळटा”. तर थंय तुमकां आसा: सीएसआर पर्यावरण प्रणालीचें अपेस म्हणल्यार राजकी फुडारपणाच्या तोंडार एक थापट.
पर्यावरण, ग्रामीण उदरगत प्रौढ शिक्षण, उदक आनी नितळसाण, वाळवंटीपणाक आडावप, भूंयगत उदकाचो उणाव वाडोवप आनी हेर मळार जंय सरकारी एजन्सी अणभव आनी मुळाव्या क्षमताय नाशिल्ल्यान गुंतनात अशा मळार एनजीओ सक्रीय आशिल्लीं. पूण भारताच्या सुदूर उजव्या सरकाराक धर्मांतराक लागून भिरांत आयिल्ल्यानच एनजीओचे परवाने रद्द केल्यात. जेन्ना खंयच्याच सरकारी एजन्सी वा नोकरशाये कडेन सैन्याचें काम करपाची मुळावी क्षमता ना तेन्ना भूंयगत उदकाची पातळी भरप अशीं कामां कोण हातांत घेतलो हो प्रस्न उरता? आनी आमी पीएम केअर्स खातीर निधीची बारीकसाणेन चवकशी करपाच्या प्रस्नांत लेगीत वचना. Atleast अजून ना.
एसडीजी #7 परवडपी आनी निवळ उर्जा ... भारतान 2030 वर्सा खातीर #NetZero आनी उर्जा सुरक्षा पाळपा कडेन व्हडलीशी आनी मत्सर करपा सारकी उदरगत केल्या, जाल्यार इराण झुजान 2026 वर्सा उर्जा सुरक्षा अजूनय पुरवण साखळी वेवस्थापनाक एक क्षितीज आसा आनी अशे तरेन जागतीक अर्थवेवस्था अजून उर्जा सुरक्षा मोर्चा वयल्यान मूर्खपणाची पुरावो ना अशें दाखयलां.
एसडीजी 10 उणी केल्ली असमानताय हें क्षितीजाचेर पयस आशिल्लें ध्येय आसा. मोबिलिटी इबाडिल्ल्या लोकां खातीर अर्थवेवस्था अनुरूप करप हें भारतांत अजून मेरेन 2 दशकांचो अंतर. भौशीक येरादारींत खास करून व्हीलचेराचेर बसपी व्यक्तीं खातीर प्रवेशा खातीर सुसंगत शौचालय, वाहनां, रॅम्प आनी दोरी मार्ग, आनी भौशीक सुवाती हें वेगवेगळ्या सक्षम लोकां खातीर खूब आदीं सावन मोगाळ ध्येय आशिल्लें. आनी आमी खंयच संस्थात्मक संरक्षण वा कायदेशीर रितीन फ्रेम केल्ले उपाय एक समता, समान नागरीकताये खातीर लागीं नात. भारत अजूनय जाती आनी वंशीक भेदभावाच्या काळांतल्या वार्पांत मारला, मागीर ताका चिल्ड्रन ऑफ अ लेसर गॉड कडेन जुळोवपाची उर्जा वा साधनां खंय?
एसडीजी 12 उपभोग आनी कोयर वेवस्थापनांत कार्यक्षमताय, उद्देगीक आनी शेतकी उत्पादन, अन्न कोयर उणो करप, ... आदर्श जे साध्य जातकच आमच्या राबित्याच्या जाग्यांक एक आदर्श युटोपियन स्वर्ग करतले, पूण हीं ध्येयां साध्य करपाक आमी यत्न करपाची गरज आसा.
एसडीजी 13 हवामान कृती म्हणल्यार फकत इलेक्ट्रीक वाहनां वा उत्सर्जन उणें करप न्हय तर आमची स्वताची समाजीक जापसालदारकी. आमी Climate Action हातांत घेतली ना जाल्यार आमचीच पिळगी झटपट हुंवार, उदकांतल्यान जावपी दुयेंसां, खर दुकळ आनी दुकळ हांचे मदीं रावची पडटली जी ह्या काळांत उपाशी पिळग्यांनी मनीस आनी पशुधनाक मारतली; दर्यादेगेवेले हुंवार, दर्यांतले वादळ आनी चक्रीवादळ हांचे दुबळेपणाचे परिणाम जातले, जशे आमी आमच्या आयुश्यांतल्यान पळयतले.
एसडीजी 14 उदका सकयल जिवीत हें दर्या प्लास्टीकच्या कोळशा पासून निवळ करपाक, दर्याच्या तळाक अटिकपी नुस्तेंमारी आनी ट्रॉलिंग बंद करपाक बरोच मार्ग आसा; आनी इराण झुजान दाखयल्ले प्रमाण जहाज कर पद्दतींक सार्वत्रिक टिकावू उदरगत आनी nat
Comments
Post a Comment